Είμαστε μια χώρα βαθιά τραυματισμένη.
Δεν ξέρω αν έχουμε αποφασίσει να μπούμε σε μια συλλογική απώθηση, αν είναι ένας μηχανισμός άμυνας ή αν είναι ξανά ένα μπάζωμα της ιστορίας για να προστατευθούν οι ηθικοί αυτουργοί μιας ακόμα εθνικής καταστροφής, άλλωστε αν σε κάτι είμαστε καλοί σίγουρα είναι αυτό.
Πάντως η Ελλάδα πέρασε πολύ πρόσφατα μια αδιανόητη κρίση που κράτησε σχεδόν μια δεκαετία και την πετσόκοψε σε κάθε της τομέα ξεχωριστά. Κι ύστερα κερασάκι οι καραντίνες να καταπιούν και την τελευταία ρανίδα υγείας στο ανθρώπινο σώμα και μυαλό. Ναι ξέρω, σωθήκαμε, αλλά αυτό το «σώσιμο» επί της ουσίας δημιούργησε συνθήκες καταστροφής, στο παρόν και κυρίως στο μέλλον. Τα μνημόνια ήταν βομβαρδισμός στις συνθήκες ζωής μας αλλά ταυτόχρονα έγιναν κι η σκουριά στα θεμέλια της χώρας. Μιας χώρας που διαρκώς διαβρώνεται κι αν την κοιτάς με απόσταση κάθε 5 χρόνια μοιάζει και με άλλη.
Τα μνημόνια άφησαν πίσω τους 600 με 700 χιλιάδες λιγότερους νέους ανθρώπους. Φυσικά ούτε όσοι έφυγαν ήταν όλοι διάνοιες ούτε όσοι έμειναν είναι άχρηστοι και καθάρματα. Όμως πιάνουμε λίγο το νούμερο; Είναι συνθήκη πολέμου. Οι πόλεμοι δεν ξεκληρίζουν τους πληθυσμούς μόνο με τις σφαγές, αλλά και με την προσφυγιά. Η Ελλάδα ξέμεινε από νέους κι έχασε ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που είχε δουλέψει σκληρά για να τους μορφώσει, να τους δώσει προσόντα, να τους καλλιεργήσει και στην πιο παραγωγική τους ηλικία τους έχασε για πάντα, μαζί έχασε και με τις οικογένειες που θα δημιουργήσουν.
Την ίδια ώρα η Παιδεία λαβώθηκε όσο λίγοι τομείς. 36% μείωση στα έξοδα στην εκπαίδευση, 30 χιλιάδες αποχωρήσεις εκπαιδευτικών, που αντικαταστάθηκαν, όσοι αντικαταστάθηκαν με το απαράδεκτο μοντέλο των αναπληρωτών, μισθοί στα τάρταρα, που ντρέπεσαι και να τους πεις, συνθήκες εργασίας που μοιάζουν με εξορία, χιλιάδες συγχωνεύσεις, κλείσιμο σχολείων, απαξιωμένη ειδική αγωγή, 30% λιγότερο προσωπικό στα πανεπιστήμια, 50-60% μείωση στην χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, κλείσιμο ερευνητικών προγραμμάτων, παντελής αδιαφορία για τις υλικοτεχνικές υποδομές.
Συνολικά, η χώρα έχασε το 26% του ΑΕΠ της σε ελάχιστο διάστημα, η ανεργία υπερπολλαπλασιάστηκε, στους νέους ξεπέρασε το 60%, οι μισθοί –όταν δίνονταν όπως δίνονταν- έπεσαν πάνω από 25% μέσο όρο, 35% του πληθυσμού βρέθηκε σε άμεσο κίνδυνο φτώχειας. Αυτά είναι νούμερα πολέμου και κατοχής, όχι «σωσίματος».
Πίσω του αυτό έχει αφήσει διάλυση των εργασιακών σχέσεων, κατάργηση των εργατικών νόμων, ακόμα και του 8ωρου, ενταντικοποίηση των σχέσεων εργασίας σε βαθμό κακουργήματος, κυριολεκτικά, εκατοντάδες εργοδοτικές δολοφονίες τον χρόνο. Περιοχές ρήμαξαν, νομοί ολόκληροι και περιοχές εξαθλιώθηκαν, λουμπενοποιήθηκε ένα τεράστιο μέρος του πληθυσμού. Εκτοξεύτηκαν ο αριθμός των ανθρώπων που είναι εθισμένοι στον τζόγο, στις ουσίες. Τεράστια αύξηση και στα ψυχοφάρμακα, στα ψυχικά νοσήματα. Άνοιξε ο δρόμος για την εγκληματικότητα, ναρκωτικά, λαθραία, τράφικινγκ, προστασίες, εκβιασμοί, νύχτα, μπραβιλίκια, μαφίες απλώθηκαν μέσα στην κοινωνία περισσότερο από ποτέ, άγγιξαν ένα τεράστιο κομμάτι του οικοδομήματος της χώρας, της οικονομίας της.
Ναζιστικοποιήθηκε -κι όχι τυχαία- ένα μέρος αυτού του λουμπενοποιημένου πληθυσμού, ριζοσπαστικοποιήθηκε στον ρατσισμό, στην απανθρωπιά, στο μισογυνισμό, στην ομοφοβία. Όχι μόνο λόγια κι οργισμένα μηνύματα, αλλά και συμμετοχή σε εγκληματικές πράξεις που ξεκίνησαν από «αγανακτισμένους» πολίτες που έκαναν πογκρόμ και κατέληξαν σε επίσημες δράσεις από το λιμενικό και την αστυνομία. Συνηθίσαμε την ακραία βία, το χυδαίο μίσος, την ανείπωτη οργή. Ψάχνουμε τον πιο αδύναμο να τον πατήσουμε στο λαιμό. Κάποιες φορές και κυριολεκτικά. Μετράμε νεκρούς, μεγαλώνουν οι λίστες, σε μια κοινωνία ξεχαρβαλωμένη, πτωχεύμενη, που το κοινωνικό συμβόλαιο έχει γίνει κομματάκια.
Κι όλα αυτά σε έναν κόσμο που καταρρέει. Από όταν ο καπιταλισμός έγινε μονοκρατορία και μεταλλάχθηκε πλήρως σε αυτό το νεοφιλελεύθερο τέρας ξεκίνησε ένα σχέδιο αυτοκαταστροφής χωρίς γυρισμό, με γεωμετρική πρόοδο. Ο ατομικισμός καταπάτησε κάθε ηθική αξία, έφαγε σα σκόρος όλη την περιουσία του ανθρώπινου πνεύματος, τον πολιτισμό, τις τέχνες, την φιλοσοφία. Ένα αγελαίο ζώο μετατράπηκε σε έναν άγριο λύκο της στέπας, έναν νταή κυνηγό που γύρω του βλέπει μόνο εχθρούς που πρέπει να κατασπαράξει με νόμους της ζούγκλας. Όλα έγιναν σχετικά κι όλα φυσιολογικοποιήθηκαν και σιωπηρά νομιμοποιήθηκαν. Δεν έχει αλλοτριωθεί ποτέ ο άνθρωπος όσο τώρα. Η τεχνολογία χρησιμοποιημένη με αυτόν τον τρόπο έφτιαξε ένα δυστοπικό περιβάλλον που σχεδόν βιομηχανικά γεννάει απληστία, ανταγωνισμό, μοναξιά, κακοποίηση, ημιμάθεια, σπατάλη, ματαιοδοξία, κατάρρευση.
Κι όλο αυτό δεν είναι ένα φιλοσοφικό σχήμα, μια υπαρξιακή δυστοπία, είναι εφαρμοσμένη καταστροφή. Η κλιματική αλλαγή, η υπερθέρμανση του πλανήτη, το οικολογικό ολοκαύτωμα μοιάζουν πιο κοντά από ποτέ, μοιάζουν πιο αναπόδραστα από ποτέ. Και στην πιο κρίσιμη αυτή στιγμή δεν είναι ότι βουτάμε ακόμα πιο βαθιά το πρόσωπο στο πιάτο, είναι ότι είμαστε στην αυγή ενός παγκόσμιου πολέμου. Σκίζονται σιγά σιγά όλες οι παρθενορραφές που ράψαμε στο τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου, πλέον μιλάει η «προσωπική ηθική» σύγχρονων Χίτλερ που σε προχωρημένα γηρατειά θέλουν να αφήσουν μια ανεξίτηλη στάμπα στην ανθρωπότητα, ακόμα και μια πυρηνική καταστροφή για να ταΐσουν τους αδηφάγους ανταγωνισμούς τους στις αδιέξοδες αρένες τους. Πύραυλοι πάνω από τα κεφάλια μας, νεκρά παιδιά στο χώμα, τεμαχισμένα κράτη, τεμαχισμένα κορμιά, κι όλα αυτά σαν ένα κύμα που υψώνεται καθώς φτάνει στην παραλία κι είναι έτοιμο να πνίξει και τον πιο ξέγνοιαστο λουόμενο.
Σε αυτόν τον κόσμο μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά, σε αυτές τις ηθικές αξίες, σε αυτήν την οικονομική κι υλική εξαθλίωση, σε αυτήν την έλλειψη κινήτρων κι ονείρων, σε αυτή τη διάβρωση, σε αυτή τη βία, σε αυτό το μίσος, σε αυτή την απαξίωση της ζωής, σε αυτήν την αρένα, σε αυτήν την τροφική αλυσίδα ανάμεσα σε ανθρώπους, κράτη και λυκοσυμμαχίες.
Και βλέπουν και την επόμενη εκδοχή του παρηκμασμένου καπιταλισμού, η Gen Z είναι έτοιμη να βουτήξει στο πιο απατηλό όνειρο της φρίκης που συνάντησε την αλαζονεία σε αυτήν την τέλεια νεροποντή. Πάει ο καπιταλισμός του «δούλεψε πολύ σκληρά και σπούδασε όσο αντέχεις και θα ζήσεις το αμερικάνικο όνειρο», είναι μπανάλ. Τώρα θα γίνεσαι πλούσιος ξεκούραστα, θα αγοράσεις κρύπτο, θα παράγεις κόντεντ στο ίντερνετ, θα ανοίξεις onlyfans, θα αγοράζεις χρηματοπιστωτικά σκουπίδια από το κινητό σου, θα διαφημίζεις αέρα κοπανιστό, θα μαρεκτάρεις το τίποτα, θα έχεις Airbnb διαμερίσματα, θα φτιάχνεις γκουρμέ αηδίες, θα κλωτσάς μια μπάλα, με ένα δάνειο θα γίνεσαι αφεντικό κι επιχειρηματίας κτλ.
Θα δουλεύουν κάτι ξωτικά σε κάποια μάλλον φανταστική πλευρά του πλανήτη για να έχεις όλα τα αγαθά, κι εσύ από τον καναπέ σου θα έχεις ψηφιακή περιουσία χωρίς να προσφέρεις τίποτα, χωρίς να κάνεις τίποτα, χωρίς να αξίζεις τίποτα.
Ωραίο;
Κι αν όλα αυτά είναι ένα μέρος της διαλεκτικής εξήγησης της κατάστασης που οδηγεί στην αύξηση όλων αυτών των προβλημάτων που αφορούν τα παιδιά και τους εφήβους και τα σχολεία και τους καθηγητές κι εν γένει την οικογένεια σήμερα πέφτουμε πάνω σε έναν ανείπωτο ναρκισσισμό κι ένα θυμικό σκαλισμένο στα υπόγεια των ΜΚΔ που μας συντρίβει.
Μα η κοινωνία μας είναι τέλεια, εδώ διαβάζουμε ότι εκατομμύρια άνθρωποι από την Μέση Ανατολή, την Ασία, την Αφρική, κτλ. μπαίνουν σε βάρκες, βάζουν τη ζωή τους σε κίνδυνο μόνο και μόνο για να μας διαβρώσουν τον γαμάτο πολιτισμό μας ζηλεύοντας τον τρόπο ζωής μας. Έχουν άλλη έγνοια στο Αφγανιστάν και στη Σομαλία από το πώς να σου πάρουν μια από τις 15 εκκλησίες που έχεις στο χωριό σου;
Νομίζουμε ότι είμαστε η συνέχεια του Μεγαλέκου, με ρωτούσαν στα σοβαρά κάτι Ελληναράδες, όταν ζούσα έξω, αν όταν τους λέω ότι είμαι από Ελλάδα αν κλαίνε, αν με προσκυνάνε, αν ανατριχιάζουν από συγκίνηση. Αυτοί πάλι με ρωτούσαν αν έχουμε εμβόλια. Άντε να απαντήσω ότι έχουμε, αλλά δεν τα χρησιμοποιούμε γιατί δε μας αφήνει ο παπάς της ενορίας μας.
Χώρια ο Κίσινγκερ που δεν τον ένοιαζε τίποτα άλλο από το να διαβρώσει την Ελλάδα, ο Τσόρτσιλ που έλεγε ότι οι Έλληνες πολεμάνε σαν ήρωες, άσε τα ελληνικά που για μια ψήφο δεν είναι η παγκόσμια γλώσσα.
Άρα ναι. Ποιος φταίει για τον σχολικό εκφοβισμό; Για την εγκληματικότητα στους εφήβους; Για την αύξηση της βίας; Για την κατάσταση στα σχολεία;
Τα κωλόπαιδα. Σωστή απάντηση κερδίσατε έναν λουκουμά.
Άρα λοιπόν τι προτείνουν οι διαδικτυακοί ψυχολόγοι με τις στρατιωτικές σχολές; ΕΞΟΝΤΩΣΗ. Ιδανικά θα ήθελαν όχι απλώς να επαναφέρουν την θανατική ποινή, αλλά να την επεκτείνουν και στο σχολεία. Τόσους τοίχους έχουν, να αξιοποιηθούν κάπως. Η βία, η απειλή, η τρομοκρατία, οι τιμωρίες, ο φόβος, η «πειθαρχία» είναι η απάντηση. Ίσως φτιαχτούν ξανά και δρόμοι έτσι, παράθυρα ανοιχτά κι ουδείς νεκρός στον χώρο του Πολυτεχνείου. Κρατάνε ένα σφυρί κι είναι έτοιμοι να λύσουν όλα τα προβλήματα.
Στα σοβαρά και κλείνω. Τα παιδιά είναι ο καθρέφτης μας. Αν δε σ’ αρέσει αυτό που βλέπεις στον καθρέφτη κι αποφασίσεις να τον σπάσεις για να το αποφύγεις, και τα χέρια σου θα γεμίσουν αίμα και θα συνεχίσεις να είσαι αυτό που σιχαίνεσαι.
Να το πάρουμε από την αρχή, τι λέτε;
