Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΚΕ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΚΕ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026

Γιατί, άραγε, τέτοιος καημός για ένα κόμμα που «δεν επηρεάζει τις εξελίξεις» & «βρίσκεται στο περιθώριο της πολιτικής ζωής ?

 

Γιατί, άραγε, τέτοιος καημός για ένα κόμμα που, κατά τα άλλα, οι ίδιοι λένε ότι «δεν επηρεάζει τις εξελίξεις», «βρίσκεται στο περιθώριο της πολιτικής ζωής, κολλημένο στα ποσοστά του» και «μιλάει μόνο για τη Δευτέρα Παρουσία»; 


Στο ΚΚΕ είναι αφιερωμένο το σημερινό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Μανιφέστο», η οποία, για όσους δεν την έχουν ξανακούσει (πράγμα πολύ πιθανό αν κρίνει κανείς από την κυκλοφορία της), είναι τόσο φιλοκυβερνητική που δεν θα μας έκανε εντύπωση αν μαθαίναμε ότι τυπώνεται και μέσα στο ίδιο το Μαξίμου. 
«Η ιερή αγελάδα που καταπατά τους νόμους και λογαριασμό δεν δίνει», «ασυλία στην ανομία και ασυδοσία» διαβάζουμε, δηλαδή τα ίδια τετριμμένα κλισέ που λέγονται αυτούσια εδώ και δεκαετίες, κάθε φορά που οι κυβερνήσεις και το σύστημα στριμώχνονται από το εργατικό-λαϊκό κίνημα, στο οποίο πρωτοστατεί το ΚΚΕ.
Στο σχετικό άρθρο και βασικά στο θολωμένο μυαλό της συντάκτριας (όπως και σε πολλά άλλα παρόμοια που αναπαράγονται σε sites τις τελευταίες ημέρες) τσουβαλιάζονται και γεγονότα με τα οποία το ΚΚΕ δεν έχει καμία σχέση, όπως τα σπασμένα περιπολικά στην Κρήτη. 
Ίσως να έχουν κάποιοι πιο κοντινοί στη ΝΔ…. Αναφέρονται, επίσης, ως παράδειγμα «μη εφαρμογής του νόμου» γεγονότα, όπως η αντιπολεμική διαδήλωση του 2019, για τα οποία υπάρχει απαράδεκτη πρωτόδικη ποινική καταδίκη σε βάρος μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ, (ούτε αυτό δεν ξέρουν…), όπως υπάρχουν και δεκάδες διώξεις και «αγροτοδικεία» στους εκπροσώπους των αγωνιζόμενων αγροτών, ενώ πρόσφατα ήρθη η ασυλία βουλευτή του ΚΚΕ επειδή, δήθεν, «έκλεψε» ασπίδα από αστυνομικό σε περυσινή αγροτική κινητοποίηση! 

Προφανώς, αυτά δεν αρκούν στους εν λόγω «φιλελεύθερους δημοκράτες». Μάλλον θέλουν έκτακτα στρατοδικεία, ιδιώνυμα, στρατόπεδα συγκέντρωσης κλπ.
Θα μπορούσε να απαντήσει κανείς στους συγκεκριμένους δημοσιογράφους-εισαγγελείς των αγώνων του εργατικού-λαϊκού κινήματος με τα λόγια του πρωθυπουργού τους για την πρόσφατη επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα: «δεν είναι η ώρα να σχολιάσουμε τη νομιμότητα αυτών των ενεργειών». 
Ωστόσο, αυτό που τους ενοχλεί δεν είναι αυτή καθεαυτή η «νομιμότητα», αλλά η απήχηση, η μαζικότητα, η διάρκεια, η αποφασιστικότητα και πάνω από όλα το δίκιο αυτών των αγώνων. 
Αυτό είναι που τελικά εμποδίζει και πολλές φορές ακυρώνει την όποια κυβερνητική και κρατική απόπειρα καταστολής κι όχι κάποια «ασυλία» προς το εργατικό-λαϊκό κίνημα και το ΚΚΕ που ποτέ δεν υπήρχε και ποτέ δεν θα υπάρχει.

Σε άλλο άρθρο, στην «Καθημερινή», φτάνουν σήμερα να βάζουν στην ίδια φράση το ΚΚΕ με τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Περίεργο που όσοι αγρότες ελέγχονται για ατασθαλίες με τις επιδοτήσεις προέρχονται αποκλειστικά από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. 
Όπως και το γεγονός ότι ένα από τα αιτήματα των μπλόκων όλα αυτά τα χρόνια, όσο οι κυβερνήσεις νομοθετούσαν τις «τεχνικές λύσεις», ήταν η σύνδεση των επιδοτήσεων με την πραγματική παραγωγή. 
Σε κάθε περίπτωση, ο κόσμος στην ύπαιθρο ξέρει καλά τους ΟΠΕΚΕΠΕδες, ξέρει καλά και τους ΚΚΕδες. Ξέρει, επίσης ότι οι «χασάπηδες», οι «φραπέδες» και οι κυρίες με τις Φεράρι, ανήκουν στη ΝΔ.

Η γνωστή «περίπτωση» που ακούει στο όνομα «Κανέλλης», έγραφε χθες στα «Νέα», με τίτλο «το στραπάτσο του ΚΚΕ», για τεράστια ήττα του Κόμματος (!!!) επειδή θα γίνει η συνάντηση της Δευτέρας (την οποία η κυβέρνηση αναγκάστηκε να δεχθεί με τους όρους που έθεσε η Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων, μετά το φιάσκο της συνάντησης με τα «πρόθυμα» στελέχη της ΝΔ) και επειδή θα συνεχίσει να κυβερνά ο Κ. Μητσοτάκης και όχι ο… Πούτιν. 

Σύμπτωση: τη Δευτέρα, μετά τη συνάντηση με τους αγρότες, ο Μητσοτάκης θα δώσει συνέντευξη στο συγκεκριμένο «λαγωνικό»…

Φυσικά, έχουν γραφτεί και θα γραφτούν πολλά αντίστοιχα και δεν πιάνουμε καν τον οχετό που έχουν εξαπολύσει τα τρολ του Μαξίμου στο διαδίκτυο, με συκοφαντίες, προγραφές και επικηρύξεις για τα στελέχη του ΚΚΕ που πρωτοστατούν στις αγροτικές κινητοποιήσεις (όταν βέβαια δεν μπερδεύουν τα ονόματα και τις φωτογραφίες που τους δίνει ο «μηχανισμός»…).
Γιατί, άραγε, τέτοιος καημός για ένα κόμμα που, κατά τα άλλα, οι ίδιοι λένε ότι «δεν επηρεάζει τις εξελίξεις», «βρίσκεται στο περιθώριο της πολιτικής ζωής, κολλημένο στα ποσοστά του» και «μιλάει μόνο για τη Δευτέρα Παρουσία»; 
Μα γιατί τίποτα από αυτά δεν ισχύει! Προφανώς, οι θέσεις και η δράση του ΚΚΕ ενοχλούν και στριμώχνουν την κυβέρνηση και γι’ αυτό αντιδρούν έτσι οι μηχανισμοί της. 
Οι επιθέσεις τους υποδηλώνουν μονάχα άγχος και σημαίνουν ότι κάτι κάνουμε καλά. 
Άλλωστε, το αυξημένο κύρος του ΚΚΕ στον λαό φαίνεται και στα μπλόκα, στα οποία συμμετέχουν πάρα πολλοί βιοπαλαιστές αγρότες που μέχρι σήμερα ψήφιζαν άλλα κόμματα και κυρίως τη ΝΔ. 
Φαίνεται και στα αποτελέσματα αρχαιρεσιών στο εργατικό κίνημα, όπως στην ΑΔΕΔΥ, όπου η παράταξη του ΚΚΕ ήρθε πρώτη για πρώτη φορά στην ιστορία της, γκρεμίζοντας αυτή της ΝΔ, το ίδιο που έγινε και στους δασκάλους και γιατρούς του ΕΣΥ και στους ιδιωτικούς υπαλλήλους και στους φοιτητές.
Λογικό, λοιπόν, να ταράσσονται, καθώς εδώ δεν έχουν να κάνουν ούτε με στημένα σόου στη Βουλή, ούτε με ξαναζεσταμένες σοσιαλδημοκρατικές σούπες περί «δημοκρατικού καπιταλισμού», ούτε με γενικόλογες επικλήσεις στη «δικαιοσύνη», με όλα αυτά, δηλαδή, που μπορούν να αντιμετωπίζουν εύκολα και γι’ αυτό με διάφορους τρόπους τα «πριμοδοτούν». 

Έχουν να κάνουν με τον πραγματικό τους αντίπαλο: τον λαό που αγωνίζεται για τη ζωή του, εμπιστευόμενος τους κομμουνιστές για να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα, δείχνοντας ταυτόχρονα τον δρόμο της οριστικής ανατροπής αυτής της πολιτικής, αυτού του συστήματος. 
Εμείς τους υποσχόμαστε ότι η ταραχή τους θα έχει και συνέχεια…

https://www.902.gr/eidisi/apopseis-sholia/411934/kke-toys-enohlei-ki-ayto-vgainei-pros-ta-exo

Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026

ΑΝ ΔΙΑΒΑΖΑΜΕ ΚΟΜ.ΕΠ ΘΑ ΓΝΩΡΙΖΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ ΑΠΌ ΤΟ 2023

 


Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής και του αντικομμουνισμού από τη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα


Έχουν περάσει 25 χρόνια από το 1998 που ο Ούγκο Τσάβες κέρδιζε τις εκλογές και αναλάμβανε Πρόεδρος της Βενεζουέλας υποστηριζόμενος από ένα πλατύ μέτωπο πολιτικών δυνάμεων, τότε μεταξύ άλλων και του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), αλλά και λαϊκών δυνάμεων που είχαν απηυδήσει από την προηγούμενη αστική διακυβέρνηση, βίωναν βαθιά και εκτεταμένη φτώχεια και είχαν προσδοκίες από τη νέα διακυβέρνηση.

Πρόκειται για διάστημα υπεραρκετό για την εξέταση των βασικών στοιχείων του χαρακτήρα και της πορείας της λεγόμενης μπολιβαριανής διαδικασίας ή επανάστασης και την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων και του επαναστατικού εργατικού κινήματος στη χώρα μας και διεθνώς.

Η νίκη του Τσάβες, τότε, λίγα χρόνια μετά την επικράτηση της αντεπανάστασης στην ΕΣΣΔ και στην Ανατολική Ευρώπη, χαιρετίστηκε από την πλειοψηφία των ΚΚ διεθνώς ως διαδικασία που μπορούσε να αποτελέσει την απαρχή επαναστατικών αλλαγών. Και αυτό αφορά σ’ έναν βαθμό και το Κόμμα μας, το οποίο στάθηκε σταθερά στο πλευρό του ΚΚ Βενεζουέλας και εξέφρασε την αλληλεγγύη του στο βενεζουελανικό λαό, ενάντια στις δυνάμεις της ντόπιας αντίδρασης και την επέμβαση του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στις εσωτερικές υποθέσεις της Βενεζουέλας.

Το Κόμμα μας συγκέντρωσε την προσοχή του στην ανάπτυξη και ισχυροποίηση του εργατικού κινήματος, παρακολουθώντας κριτικά τις εξελίξεις. Στην πορεία του χρόνου το ΚΚΕ μελέτησε παραπέρα τη δική του ιστορική πείρα, αλλά και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, προχώρησε και εμβάθυνε τις προγραμματικές επεξεργασίες του, κατέληξε σε σημαντικά συμπεράσματα για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στο 18ο Συνέδριο, επεξεργάστηκε νέο Πρόγραμμα στο 19ο Συνέδριο, κατέκτησε νέα, επαναστατικά εφόδια για την εξέταση σύνθετων εξελίξεων, όπως αυτές στη Βενεζουέλα. Ταυτόχρονα, η ίδια η εξέλιξη της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες που κυβέρνησαν οι λεγόμενες προοδευτικές κυβερνήσεις, ξεκαθάρισε εδώ και καιρό πως πρόκειται για σοσιαλδημοκρατικής κοπής αστικά καθεστώτα που, για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες του κεφαλαίου σε κάθε χώρα, προσαρμόζονται όλο και αντιδραστικότερα, ενώ δε διστάζουν να χρησιμοποιούν την καταστολή και τις αντικομμουνιστικές διώξεις.

Η Βενεζουέλα ήταν η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής όπου αναδείχτηκε τέτοια λεγόμενη προοδευτική κυβέρνηση, ενώ τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν οι κυβερνήσεις Μοράλες στη Βολιβία, Λούλα Ντα Σίλβα στη Βραζιλία, Λούνγκο στην Παραγουάη, Ορτέγκα στη Νικαράγουα, Σελάγια στην Ονδούρα, Ταμπάρε Βάσκεζ στην Ουρουγουάη, Ραφαέλ Κορέα στο Εκουαδόρ, Μαουρίσιο Φούνες στο Ελ Σαλβαδόρ. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσονται, παρά τις διαφοροποιήσεις, οι κυβερνήσεις της Μισέλ Μπατσελέ στη Χιλή και των Κίρτσνερ στην Αργεντινή.

Το πρώτο κύμα αυτών των κυβερνήσεων ακολούθησε, σε πολλές χώρες, η υποχώρηση και οι εκλογικές ήττες από τα δεξιά-φιλελεύθερα κόμματα, κάτω από το βάρος των συνεπειών της αντιλαϊκής πολιτικής που ακολούθησαν και την αδυναμία τους να επιλύσουν βασικά και οξυμένα λαϊκά προβλήματα, της απογοήτευσης που έσπειρε η σοσιαλδημοκρατία στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μερική επάνοδο τέτοιων σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων, με παλιά και νέα σχήματα, σε χώρες όπως Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό, Χιλή και Κολομβία. Πρόκειται για μια διαδικασία έντονης ενδοαστικής διαπάλης σε κάθε χώρα, που συνδέεται όλο και περισσότερο με την όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, ανάμεσα σε ΗΠΑ - Κίνα, ενώ εμπλέκονται και άλλοι «παίκτες», όπως η ΕΕ και η Ρωσία. Την τελευταία δεκαετία η Κίνα έχει αναδειχτεί στο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της πλειοψηφίας των χωρών της Λατινικής Αμερικής, είναι πρώτη σε εξαγωγή κεφαλαίων και επενδύσεις ιδιαίτερα σε κρίσιμες υποδομές, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών, κατέχει σημαντικό κομμάτι κρατικού χρέους διάφορων χωρών, π.χ. της Βενεζουέλας.

Η κατάσταση σήμερα είναι πιο σύνθετη σε σχέση με πριν 25 χρόνια, ο κοινός παρονομαστής που είχαν οι «προοδευτικές» κυβερνήσεις, δηλαδή η αμφισβήτηση της έντονης οικονομικής και στρατιωτικής παρέμβασης των ΗΠΑ στην περιοχή, με αιχμή κυρίως την επαναδιαπραγμάτευση παραδοσιακών συμφωνιών που είχαν υπογράψει προηγούμενες αστικές κυβερνήσεις, έχει μετατραπεί σε μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με την καπιταλιστική Κίνα, συμμετοχή στην πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» κ.ά., ενώ εμφανίζονται και αντίρροπες τάσεις από «αριστερές και προοδευτικές» κυβερνήσεις, όπως του Μπόριτς στη Χιλή, του Πέτρο στην Κολομβία και του Ομπραδόρ στο Μεξικό, που επιδιώκουν τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, εξέλιξη που δείχνει πως οι αριστερές/σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις υπηρετούν με συνέπεια τα συμφέροντα των αστικών τάξεων των χωρών τους και ανάλογα προσανατολίζονται στις διεθνείς συμμαχίες τους. Οι ΗΠΑ, από τη σκοπιά των δικών τους συμφερόντων, προσπαθούν να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος στην περιοχή με πρωτοβουλίες όπως το νομοσχέδιο «Για τη Στρατηγική Ασφαλείας στο Δυτικό Ημισφαίριο» του 2022, που προβλέπει επενδύσεις, στρατιωτική συνεργασία, ενώ αξιοποιεί τα γνωστά προσχήματα περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» για να παρέμβει στην περιοχή. Ταυτόχρονα και η ΕΕ προσπαθεί να ανοίξει δρόμους για το κεφάλαιό της, χρησιμοποιώντας τη σύνοδο CELAC1 - ΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας η Κομισιόν ανακοίνωσε επενδύσεις ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ στις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Ιούλης 2023).

Ο αντιλαϊκός χαρακτήρας των σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων της Λατινικής Αμερικής επιχειρείται να καλυφθεί πίσω από το γεγονός ότι ορισμένες από αυτές διατηρούν καλές σχέσεις με την Κούβα και αντιτάσσονται στον έναν ή τον άλλο βαθμό στον αμερικανικό αποκλεισμό του νησιού, αν και υπάρχουν πολλά ερωτηματικά για την πραγματική συμβολή τους στην οικονομική στήριξη της Κούβας.

Παράγοντας επίσης που προκαλεί συγχύσεις είναι η στήριξη ή συμμετοχή στις κυβερνήσεις αυτές σειράς κομμουνιστικών κομμάτων, όπως, π.χ., το ΚΚ της Βραζιλίας, το ΚΚ Βολιβίας, το ΚΚ Χιλής, το Κολομβιανικό ΚΚ, το ΚΚ Αργεντινής κ.ά. 

Όμως, η πολύχρονη διεθνής πείρα τονίζει πως μέσα από τη στήριξη ή συμμετοχή ΚΚ σε σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις διευκολύνεται η διαχείριση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και η θωράκιση της εξουσίας των μονοπωλίων, δίνεται άλλοθι στις αντιλαϊκές επιλογές αυτών των κυβερνήσεων και δέχεται πλήγμα το εργατικό κίνημα, ενσωματώνεται στο σύστημα και παροπλίζεται.

Η ερμηνεία του χαρακτήρα αυτών των κυβερνήσεων και η στάση των κομμουνιστών απέναντί τους είναι αντικείμενο έντονης ιδεολογικής-πολιτικής αντιπαράθεσης στις τάξεις του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. 

Το ΚΚΕ –όπως και άλλα ΚΚ– προσεγγίζει αυτές τις εξελίξεις με τις θεωρητικές αρχές και τα μεθοδολογικά κριτήρια του μαρξισμού-λενινισμού, το Πρόγραμμα και τις επεξεργασίες του, αξιοποιώντας και τη συσσωρευμένη ιστορική πείρα του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. Με σαφήνεια τοποθετείται για τον επιζήμιο ρόλο των «αριστερών-προοδευτικών» κυβερνήσεων στο έδαφος του καπιταλισμού και τη συμμετοχή των ΚΚ σε αυτές. Στηριζόμενο στις αρχές του προλεταριακού διεθνισμού, εκφράζει αταλάντευτα την αλληλεγγύη του στο ΚΚ Βενεζουέλας και στο δύσκολο αγώνα του και καταδικάζει απερίφραστα την προσπάθεια δίωξής του.

Στο παρόν άρθρο δεν είναι δυνατό να δοθούν αναλυτικά όλα τα ζητήματα που αφορούν την κοινωνικοοικονομική και πολιτική εξέλιξη και την κατάσταση σήμερα στη Βενεζουέλα, αλλά γίνεται προσπάθεια ν’ αναδειχτούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα.

 

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΣΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ

Οι κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές εξελίξεις και η ίδια η ταξική πάλη στη Βενεζουέλα, από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τις μέρες μας, έχουν στο επίκεντρο την ανάπτυξη, τον έλεγχο της παραγωγής και των εσόδων της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το πετρέλαιο στη Βενεζουέλα, που ακόμα και σήμερα έχει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα παγκοσμίως2, ανακαλύφθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1910 υπό το καθεστώς της στρατιωτικής δικτατορίας του Χουάν Βισέντε Γκόμες3. Πρόκειται για την πρώτη εποχή του πυρετού για το «μαύρο χρυσό», με τη Βενεζουέλα να γίνεται διεθνής εξαγωγέας πολύ πριν τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου.

Η αστική τάξη της Βενεζουέλας και το κράτος της δεν είχαν ούτε τα αναγκαία κεφάλαια για τις τεράστιες επενδύσεις σε σταθερό κεφάλαιο, ούτε την αναγκαία τεχνογνωσία και το τεχνικό-επιστημονικό δυναμικό για την εκμετάλλευση του πετρελαίου. Έτσι, η δικτατορία του Χ. Β. Γκόμες άνοιξε το δρόμο στα ξένα μονοπώλια, κυρίως αμερικανικά, αλλά και ευρωπαϊκά (Standard Oil Company, Chevron, Royal Ducht Shell κ.ά.) να επενδύσουν κεφάλαια στην εξόρυξη και διύλιση των βενεζουελανικών κοιτασμάτων, δρομολογώντας μεγάλες αλλαγές στην κοινωνία της Βενεζουέλας.

Η αστική τάξη της χώρας συγκροτήθηκε, με τη σύγχρονη μορφή της, μέσα από τη διαπάλη και τον ανταγωνισμό για τη συμμετοχή στα έσοδα της πετρελαιοβιομηχανίας. Ένα βασικό τμήμα της εισπράττει έσοδα από τις παραχωρήσεις αδειών εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων, συμμετέχει με τα κεφάλαια που συσσωρεύει στη μετοχική σύνθεση των θυγατρικών που ιδρύουν τα ξένα μονοπώλια για την εξόρυξη, διύλιση, μεταφορά και εμπορία του πετρελαίου, ενώ στην πορεία δημιουργήθηκαν και αμιγώς βενεζουελανικά μονοπώλια (Guariven, Taloven, Vistaven κ.ά.). 

Ένα δεύτερο τμήμα της αστικής τάξης επωφελείται από τη «μονοκαλλιέργεια» της πετρελαιοβιομηχανίας και σε συνεργασία με το κράτος εξασφαλίζει άδειες για να κερδοσκοπεί από την εισαγωγή πάσης φύσης καταναλωτικών προϊόντων, ιδιαίτερα τροφίμων, αφού η αγροτική παραγωγή της Βενεζουέλας κλιμακούμενα σε όλο τον 20ό αιώνα συρρικνώθηκε δραματικά.4 Τέλος, ένα τρίτο μικρότερο τμήμα της έκανε παραγωγικές επενδύσεις, κυρίως ελαφράς βιομηχανίας, συναρμολόγησης μηχανών που εισάγονται, επεξεργασίας τροφίμων κ.ά.5

Παράλληλα, σε μια διαδικασία που έμεινε γνωστή ως η «Έξοδος των Αγροτών», τεράστιες μάζες φτωχών αγροτών αποσπάστηκαν από τα πενιχρά μέσα παραγωγής που διέθεταν, συνέρευσαν στα αστικά κέντρα και στις περιοχές εξόρυξης του πετρελαίου, συγκροτώντας το νέο επαναστατικό υποκείμενο, το σύγχρονο προλεταριάτο της χώρας. Ποιοτικότερο στοιχείο αυτής της διαδικασίας ήταν η ίδρυση του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), το 1931 σε συνθήκες παρανομίας, με τη στήριξη της Κομμουνιστικής Διεθνούς, στην οποία εντάχτηκε το 1935, στο 7ο Συνέδριό της. Το ΚΚ Βενεζουέλας από την πρώτη στιγμή συνδέθηκε και δούλεψε επίμονα μέσα τους εργάτες της πετρελαϊκής βιομηχανίας και μάλιστα τα στελέχη του καθοδηγούν την πρώτη απεργία των εργατών το 1936.

Στη Βενεζουέλα ήδη από τη δεκαετία του 1940, μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, άνοιξε η συζήτηση από τμήματα της αστικής τάξης για την ανάγκη να περάσει σε κρατικό έλεγχο η πετρελαιοβιομηχανία. Μάλιστα, σε εκείνες τις συνθήκες το πρώτο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της χώρας, Acción Democrática (Δημοκρατική Δράση), και ο ηγέτης του και μετέπειτα Πρόεδρος της χώρας Ρομούλο Μπετανκούρτ, ανέλαβαν να εγγυηθούν τα συμφέροντα των αμερικανικών και άλλων μονοπωλίων και ταυτόχρονα ανέλαβαν ρόλο θεωρητικού και πολιτικού προπαγανδιστή ενάντια στον «κομμουνιστικό κίνδυνο» στη χώρα και την ευρύτερη περιοχή.6 Μάλιστα, όταν η «Δημοκρατική Δράση» ανέλαβε την κυβερνητική ευθύνη το διάστημα 1945-48, όσο και μετά το 19587, πρωταγωνίστησε σε αντικομμουνιστικά μέτρα και καταστολή ενάντια στο ΚΚ Βενεζουέλας. Η σοσιαλδημοκρατία δηλαδή, και στη Βενεζουέλα, έχει αποδείξει προ πολλού τον αντιλαϊκό-αντεπαναστατικό της ρόλο ως βασική αστική πολιτική δύναμη που στηρίζει τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου σε κάθε φάση.

Τελικά, η πετρελαϊκή βιομηχανία πέρασε σε κρατικό έλεγχο με την ίδρυση του τεράστιου κρατικού μονοπωλίου Petróleos de Venezuela SA (PDVSA) το 1976, ως διαχειριστική απάντηση της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του Acción Democrática στα προβλήματα που δημιούργησε η συγχρονισμένη διεθνής καπιταλιστική κρίση του 1973, γνωστή και ως πετρελαϊκή κρίση. 

Η κρατικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας κάθε άλλο παρά σήμανε φιλολαϊκές εξελίξεις για την εργατική τάξη και το λαό, αφού συνέχισε να λειτουργεί με κριτήριο την καπιταλιστική κερδοφορία και την εξυπηρέτηση των διάφορων τμημάτων της αστικής τάξης και των ξένων μονοπωλίων, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ξεκίνησε πολιτική εξαγωγής κεφαλαίων και εξαγοράς άλλων μονοπωλίων εξόρυξης και διύλισης σε ΗΠΑ, Γερμανία, Καραϊβική κ.α.8

Η διεθνής πτώση των τιμών του πετρελαίου το 1983 πυροδότησε το ξέσπασμα καπιταλιστικής κρίσης στη Βενεζουέλα, με την κυβέρνηση του δεξιού-συντηρητικού κόμματος COPEI (1979-1984) να προχωρά σε κατά μέτωπο επίθεση σε μισθούς, συντάξεις, εργασιακά δικαιώματα, παροχές σε υγεία, παιδεία κ.ά. της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, ενώ σύναψε συμφωνία με το ΔΝΤ.

 Το 1984 το σοσιαλδημοκρατικό Acción Democrática επανήλθε στην κυβέρνηση συνεχίζοντας στην ίδια γραμμή, με ακόμα σκληρότερα αντιλαϊκά μέτρα και νέα συμφωνία με το ΔΝΤ. Η εργατική-λαϊκή αντίδραση, που κλιμακωνόταν τα προηγούμενα χρόνια, ξέσπασε στα γεγονότα που έμειναν γνωστά ως Caracazo, το Φλεβάρη του 1989. Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλεισαν τους δρόμους του Καράκας και άλλων αστικών κέντρων, ξέσπασαν σκληρές –ακόμη και ένοπλες– συγκρούσεις με την αστυνομία και το στρατό, που η κυβέρνηση διέταξε από την πρώτη στιγμή να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. Οι επίσημοι απολογισμοί κάνουν λόγο για 276 νεκρούς, αλλά στην πραγματικότητα οι νεκροί ήταν χιλιάδες.

Τα γεγονότα της δεκαετίας του 1980, με αποκορύφωμα τη σφαγή του Caracazo, απαξίωσαν τις παραδοσιακές αστικές πολιτικές δυνάμεις της Βενεζουέλας και οδήγησαν σε αστάθεια το αστικό πολιτικό σύστημα. Σε αυτές τις συνθήκες αναδείχτηκε στο προσκήνιο ο Ούγκο Τσάβες, επικεφαλής μιας κίνησης αξιωματικών του στρατού με την ονομασία MRB-200 (Επαναστατικό Μπολιβαριανό Κίνημα-200), που προσπάθησε αρχικά με αποτυχημένο πραξικόπημα, το Φλεβάρη του 1992, να αναλάβει την κυβερνητική ευθύνη.

Το 1993 αναδείχτηκε στην κυβέρνηση το κόμμα «Convergencia» (Σύγκλιση) που δημιουργήθηκε ως διάσπαση του συντηρητικού COPEI, χωρίς βεβαίως να δίνει απάντηση στα προβλήματα που ταλάνιζαν το βενεζουελανικό λαό. 

Ο Τσάβες παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1994, όταν και αμνηστεύτηκε, διάστημα στο οποίο μεγάλωνε η απήχηση της ρητορείας του στα λαϊκά στρώματα. Το 1996 παρουσίασε την Εναλλακτική Μπολιβαριανή Ατζέντα με βασικούς άξονες τον «ανθρώπινο καπιταλισμό», την ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και μια δέσμη μέτρων ανακούφισης του λαού, χωρίς ποτέ και πουθενά να θέτει θέμα σοσιαλισμού, αντίθετα, τον αρνιόταν. Έτσι, στις προεδρικές εκλογές του 1998, υποστηριζόμενος από έναν πλατύ συνασπισμό δυνάμεων, αναδείχτηκε στον προεδρικό θώκο.

Το γεγονός πως ο Ούγκο Τσάβες στηρίχτηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ενόπλων Δυνάμεων της Βενεζουέλας αλλά και ορισμένους «βετεράνους» του αστικού πολιτικού συστήματος (Λουίς Μικιλένα, Χοσέ Βισέντε Ρανκέλ κ.ά.) φανερώνει πως σημαντικά τμήματα της αστικής τάξης βρήκαν στην πολιτική και στο πρόσωπό του αυτό που θα ενσωμάτωνε τη λαϊκή δυσαρέσκεια και θα αποσοβούσε παραπέρα «περιπέτειες» από την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα.

 

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Στη βάση της ερμηνείας των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών της καπιταλιστικής ανάπτυξης που διαμορφώθηκαν στη Βενεζουέλα, αναπτύχθηκε και η ιδεολογικοπολιτική συζήτηση μέσα στην εργατική τάξη, στο Κομμουνιστικό Κόμμα και στην προσπάθεια διαμόρφωσης της στρατηγικής του, ευρύτερα στο εργατικό-συνδικαλιστικό κίνημα και στις μαζικές οργανώσεις, συζήτηση στην οποία παρενέβαιναν αστικές δυνάμεις και κάθε λογής τάσεις και οργανώσεις του οπορτουνιστικού ρεύματος.

Όπως και στη χώρα μας και σε άλλα καπιταλιστικά κράτη που υπήρξαν σχετικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του καπιταλισμού, εμφανίστηκαν λαθεμένες ερμηνείες για τις ανισότιμες σχέσεις ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη. 

Στη Βενεζουέλα επικράτησαν απόψεις που θεωρούν ότι ο «βενεζουελανικός καπιταλισμός» δεν είναι τυπικός, κλασικός, αλλά «ραντιέρικος καπιταλισμός9, γεγονός με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ανάμεσα στις διαδικασίες καπιταλιστικής συσσώρευσης που αναπτύχθηκαν στον κόσμο»10, ότι η αστική τάξη είναι μια «παρασιτική και αναποτελεσματική επιχειρηματική τάξη»11

Ταυτόχρονα, πως η αστική τάξη χωρίζεται σε «εθνική» και σε «ξενόδουλη», με βάση το τι στάση κρατάει κάθε τμήμα της απέναντι στις ΗΠΑ, και θεωρούν ότι υπάρχει δυνατότητα συμμαχιών ανάμεσα στην εργατική τάξη και στην «εθνική» αστική τάξη. Επικράτησε η αντίληψη που θεωρεί το ζήτημα των ανισότιμων σχέσεων με τις ΗΠΑ ως την αιτία των προβλημάτων καθυστέρησης της καπιταλιστικής οικονομίας. Στην πραγματικότητα, η προγενέστερη καπιταλιστική καθυστέρηση ανοίγει το δρόμο για τη διείσδυση του ξένου κεφαλαίου. Ταυτόχρονα, η επικράτηση του ξένου κεφαλαίου οδηγεί στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, παρότι μπορεί να σημαίνει καθυστερήσεις στην ανάπτυξη ορισμένων κλάδων της οικονομίας, εν προκειμένω πέραν όσων σχετίζονταν με το πετρέλαιο. Σε κάθε περίπτωση, οι απόψεις που επικράτησαν ουσιαστικά παραγνωρίζουν το διαλεκτικό χαρακτήρα της καπιταλιστικής ανάπτυξης, αυτονομούν τις σχέσεις εξάρτησης και αλληλεξάρτησης από τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και την πάλη για την ανατροπή τους.

Τέτοιες στρατηγικές προσεγγίσεις δεν είναι καινούργιες για το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, χρονολογούνται από την εποχή της διαμόρφωσης της στρατηγικής της Κομμουνιστικής Διεθνούς και εκδηλώθηκαν ακόμα και σε χώρες με προωθημένη καπιταλιστική ανάπτυξη. Σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν αποκλειστικότητα της Βενεζουέλας, ενώ ακόμα και σήμερα τα περισσότερα ΚΚ της Λατινικής Αμερικής θεωρούν αναγκαία μια αστικοδημοκρατική - αντιιμπεριαλιστική διαδικασία για την επίλυση των προβλημάτων καθυστέρησης - εξάρτησης, η οποία πρέπει να προηγηθεί της σοσιαλιστικής επανάστασης, ανάγοντας την τελευταία στη «Δευτέρα Παρουσία».

Όπως σημείωναν οι Μαρξ - Ένγκελς στο Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος το 1848: «Η μεγάλη βιομηχανία δημιούργησε την παγκόσμια αγορά, που είχε προετοιμάσει η ανακάλυψη της Αμερικής. Η παγκόσμια αγορά έδωσε μια τεράστια ανάπτυξη στο εμπόριο, στη ναυτιλία, στα μέσα συγκοινωνίας της ξηράς.»12 

Η ανάπτυξη της αποικιοκρατίας του 19ου αιώνα, δηλαδή της κατάκτησης νέων εδαφών από τις μεγάλες καπιταλιστικές δυνάμεις, πρώτα απ’ όλα τη Μ. Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, αλλά και τη Ρωσία, στις περιοχές της Αφρικής, της Αμερικής, της Ωκεανίας, της Ασίας, οδήγησε στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των καπιταλιστικών σχέσεων σε αυτές τις περιοχές, αλλά και στην εξάπλωση του καπιταλισμού σε όλο τον κόσμο. 

Ο Μαρξ ανέλυε στο κείμενό του «Οι συνέπειες της βρετανικής κυριαρχίας στην Ινδία» (1853): «Η Αγγλία έχει να εκπληρώσει διπλή αποστολή στην Ινδία: Η μία είναι καταστροφική, η άλλη είναι αναγεννητική –να εκμηδενίσει την παλιά ασιατική κοινωνία και να θέσει τις βάσεις της δυτικής κοινωνίας στην Ασία.»13

Το πέρασμα στο ιμπεριαλιστικό στάδιο του καπιταλισμού, που χαρακτηρίζεται από την προτεραιότητα στην εξαγωγή κεφαλαίων σε σχέση με την εξαγωγή εμπορευμάτων, έδωσε ακόμα μεγαλύτερη ώθηση στην ανάπτυξη των καπιταλιστικών σχέσεων στις αποικιακές ή μισο-αποικιακές χώρες, στο τράβηγμα όλων των χωρών του κόσμου στη «δίνη του καπιταλισμού». 

Ο Λένιν, στο έργο του Ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, παραθέτει το εξής χαρακτηριστικό απόσπασμα από το έργο του Χίλφερντινγκ Το χρηματιστικό κεφάλαιο: «Επαναστατικοποιούνται ριζικά οι παλιές κοινωνικές σχέσεις, σπάει η χιλιόχρονη αγροτική απομόνωση “των εθνών που έμειναν έξω από την Ιστορία”, τα έθνη αυτά τραβιούνται στη δίνη του καπιταλισμού. Ο ίδιος ο καπιταλισμός δίνει λίγο-λίγο στους υποδουλωμένους τα μέσα και τους τρόπους για την απελευθέρωσή τους. Και οι υποδουλωμένοι προβάλλουν τον ίδιο σκοπό που κάποτε φαινόταν στα ευρωπαϊκά έθνη ανώτερος απ’ όλους: Τη δημιουργία ενιαίου εθνικού κράτους σαν μέσου για την οικονομική και πολιτιστική ελευθερία.»14 Η διάλυση του αποικιακού συστήματος μέσα στον 20ό αιώνα και η ύπαρξη σήμερα 193 κρατών επιβεβαιώνει αυτήν τη διαπίστωση.

Η επικράτηση του καπιταλισμού διεθνώς, και μάλιστα στο μονοπωλιακό στάδιο ανάπτυξής του, προφανώς δε σημαίνει ότι αυτό πραγματοποιήθηκε παντού ενιαία και ισόμετρα. Αντίθετα, ως αποτέλεσμα του νόμου της ανισόμετρης ανάπτυξης, σε ορισμένες χώρες οι καπιταλιστικές σχέσεις αναπτύχθηκαν πιο γρήγορα, ενώ σε άλλες πιο καθυστερημένα. Ταυτόχρονα, η ύπαρξη τόσο βαθιάς ανισομετρίας στο εσωτερικό αυτών των κοινωνιών δεν αναιρεί τον καπιταλιστικό τους χαρακτήρα, και μάλιστα στο μονοπωλιακό στάδιο ανάπτυξής του.

Οι διαφορετικές ιστορικές συνθήκες στην καπιταλιστική ανάπτυξη κάθε χώρας αποτυπώνονται στο βαθμό της ανισομετρίας των κλάδων παραγωγής και τομέων της οικονομίας, με πιο οξυμένο τρόπο σε αυτές που «τραβήχτηκαν στον καπιταλισμό» μέσω της αποικιοκρατίας. Αντικειμενικά, τα μεγαλύτερα κεφάλαια έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα για μια τέτοια άνοδο, χρησιμοποιώντας πρώτα απ’ όλα νέα επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα, νέες μεθόδους οργάνωσης της παραγωγής. Καπιταλιστικές οικονομίες με μεγαλύτερη συγκριτικά παραγωγικότητα της εργασίας, οι πιο ανταγωνιστικές δηλαδή οικονομίες, καταφέρνουν να εξασφαλίζουν πρόσθετο κέρδος και να κατακτούν μεγαλύτερα μερίδια στο πλαίσιο της παγκόσμιας αγοράς.

Βέβαια, μακροπρόθεσμα, ακόμη και με τις πιο ανισότιμες διακρατικές σχέσεις, η εισροή ξένων κεφαλαίων φέρνει την καπιταλιστική ανάπτυξη, έστω και βαθιά ανισόμετρη. Ενισχύεται η εγχώρια αστική τάξη και αρχίζει να διεκδικεί καλύτερους όρους μέσα στον περιφερειακό ή και στο διεθνή συσχετισμό. Ανακατατάξεις ανάμεσα σε τμήματα της εγχώριας αστικής τάξης μπορούν να προκαλέσουν ανακατατάξεις και ως προς την αναζήτηση εξωτερικών συμμάχων, ακόμα και με την επιλογή διαφορετικών ιμπεριαλιστικών κέντρων, για εμπορικές, γενικότερα οικονομικές σχέσεις, όπως έγινε με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής σε σχέση με την Κίνα τις τελευταίες δεκαετίες.

Και οι σχέσεις εξάρτησης και αλληλεξάρτησης ανάμεσα σε καπιταλιστικά κράτη τροποποιούνται, δε μένουν ανεπηρέαστες από την πορεία της καπιταλιστικής ανάπτυξης, χωρίς βέβαια να αναιρείται η ανισοτιμία στη βάση της οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής δύναμης της κάθε χώρας που διαμορφώνει τη θέση της στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα. Σήμερα, για παράδειγμα, χώρες της Λατινικής Αμερικής όπως η Αργεντινή, η Βραζιλία και το Μεξικό εντάσσονται στους G20, αναβάθμισαν τη θέση τους σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, έχουν διευρυμένες δυνατότητες εξαγωγής κεφαλαίων κλπ.

Το σημαντικότερο πρόβλημα που γέννησαν αυτές οι αντιλήψεις στη στρατηγική πολλών ΚΚ είναι ότι στην ουσία υποτιμάται ο χαρακτήρας της εποχής μας ως εποχής περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό και κυριαρχεί ο προσδιορισμός του χαρακτήρα της επανάστασης με κριτήριο τη θέση μιας καπιταλιστικής χώρας στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα. Δηλαδή λαθεμένα υιοθετούνται ως κριτήρια για τον προσδιορισμό του χαρακτήρα της επανάστασης το χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων μιας χώρας, σε σχέση με το πιο υψηλό που είχαν φτάσει οι ηγετικές δυνάμεις στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Γράφει ο Λένιν χαρακτηριστικά, απαντώντας σε απόψεις που υποστήριζαν το αδύνατο της σοσιαλιστικής επανάστασης στη Ρωσία λόγω υστέρησής της σε σχέση με την πιο ανεπτυγμένη καπιταλιστική Ευρώπη:«Αν για τη δημιουργία του σοσιαλισμού απαιτείται ένα ορισμένο επίπεδο πολιτισμού (αν και κανένας δεν μπορεί να πει ποιο είναι ακριβώς αυτό το ορισμένο επίπεδο πολιτισμού, γιατί κάθε δυτικοευρωπαϊκό κράτος έχει και διαφορετικό επίπεδο), τότε γιατί δεν μπορούμε να αρχίσουμε πρώτα απ’ την κατάκτηση με επαναστατικό τρόπο των προϋποθέσεων γι’ αυτό το ορισμένο επίπεδο και μετά πια, βασισμένοι στην εργατοαγροτική εξουσία και στο σοβιετικό καθεστώς, να προχωρήσουμε για να φτάσουμε τους άλλους λαούς;»15

Η στρατηγική η οποία στο όνομα του «υποανάπτυκτου», ανισόμετρου, εξαρτημένου κλπ. «εθνικού» καπιταλισμού προτάσσει ένα ενδιάμεσο στάδιο για την «απεξάρτηση», την «εθνική ολοκλήρωση» της κάθε χώρας παραβλέπει ότι ο χαρακτήρας της εποχής του μονοπωλιακού καπιταλισμού έχει διεθνή διάσταση, ανεξάρτητα από τις διαφοροποιήσεις των καπιταλιστικών χωρών στο βαθμό και στον τρόπο ωρίμανσης των υλικών προϋποθέσεων για το σοσιαλισμό. Στην εποχή του ιμπεριαλισμού οξύνεται η βασική αντίθεση κεφαλαίου - εργασίας σε κάθε καπιταλιστική χώρα. Η συγκέντρωση και επέκταση της εργατικής τάξης και γενικότερα της μισθωτής εργασίας, που αποτελεί την κύρια παραγωγική δύναμη, είναι ο βασικός δείκτης ωρίμανσης του καπιταλισμού.

Παραπέρα, στον καπιταλισμό δεν μπορεί να υπάρξει ισόμετρη ανάπτυξη της οικονομίας, κυριαρχεί η αναρχία της καπιταλιστικής παραγωγής, παρά τον αστικό κρατικό σχεδιασμό. Κριτήριο για τη μετακίνηση κεφαλαίων από έναν κλάδο σε άλλον, από έναν τομέα σε άλλον, είναι η εξασφάλιση του μέγιστου κέρδους. Δυσαναλογίες ανάμεσα σε διάφορους κλάδους της καπιταλιστικής οικονομίας παρατηρούνται σε όλα τα καπιταλιστικά κράτη, όπως και στη σύγχρονη καπιταλιστική Ελλάδα. Η βαθύτερη ανισομετρία υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να είναι παράγοντας όξυνσης των κοινωνικών αντιθέσεων. Το γεγονός αυτό δε δικαιολογεί συμμαχία εργατικών και αστικών δυνάμεων για διακυβέρνηση υπεράσπισης ενός «παραγωγικού μοντέλου» του καπιταλισμού έναντι ενός «μη παραγωγικού, παρασιτικού μοντέλου».

Με άλλα λόγια, και στο ζήτημα της όποιας καπιταλιστικής υστέρησης, της όποιας ανισομετρίας, η απάντηση από τη σκοπιά της εργατικής τάξης είναι ο σοσιαλισμός. Οι ανώτερες σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής, ο κεντρικός επιστημονικός σχεδιασμός της οικονομίας, μπορούν να δώσουν μεγάλη ώθηση και ν’ απελευθερώσουν την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων σε κάθε χώρα, να αναιρέσουν την κληρονομημένη από τον καπιταλισμό ανισομετρία με κριτήριο και σκοπό την ικανοποίηση των ολοένα και διευρυνόμενων κοινωνικών αναγκών της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων. Αυτό άλλωστε απέδειξε τόσο η θετική πείρα της Οκτωβριανής Επανάστασης και της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ τις πρώτες δεκαετίες, όσο και η αρνητική πείρα των τελευταίων δεκαετιών πριν την αντεπανάσταση.

 

ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ «ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ» ΚΑΙ ΤΟΥ «ΜΠΟΛΙΒΑΡΙΑΝΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ»

Οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που πλαισίωσαν εξαρχής τον κρατικό μηχανισμό και τις κυβερνήσεις από τη στιγμή που ο Ούγκο Τσάβες αναδείχτηκε Πρόεδρος της Βενεζουέλας είχαν ανάγκη το ανάλογο «ριζοσπαστικό» ιδεολογικό αφήγημα, ιδιαίτερα στην πορεία ίδρυσης του κυβερνώντος Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας (PSUV) το 2007, σχεδόν μία δεκαετία από την άνοδο του Τσάβες στην εξουσία.

Βεβαίως, χρειάζεται να έχουμε υπόψη πως η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα, όπως και ευρύτερα στη Λατινική Αμερική, αποτελεί ένα ιδιότυπο μωσαϊκό και δεν είναι ομοιογενής. Σ’ αυτήν περιλαμβάνονται τμήματα παραδοσιακών «ποπουλιστικών» (λαϊκίστικων) δυνάμεων, εθνικιστές, κλασικές σοσιαλδημοκρατικές-ρεφορμιστικές δυνάμεις, πρώην αντάρτικα κινήματα με αντιαμερικανικό προσανατολισμό, τμήματα του οπορτουνιστικού ρεύματος προερχόμενα από διασπάσεις του κομμουνιστικού κόμματος σε προηγούμενες δεκαετίες, μαοϊκοί κ.ά. Χαρακτηριστικά, είναι πολλά τα στελέχη από κόμματα όπως το οπορτουνιστικό Κίνημα για το Σοσιαλισμό (MAS - διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας τη δεκαετία του 1970), το αντισοβιετικό Κόμμα της Βενεζουλανικής Επανάστασης (PRV - διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας το 1966), αλλά και το εθνικιστικό κόμμα Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική Ένωση, που ανέλαβαν κορυφαίες ευθύνες στις κυβερνήσεις του PSUV και στην PDVSA.

Το βασικό ιδεολογικό σχήμα που υιοθετήθηκε είναι πως η «Μπολιβαριανή Επανάσταση», η νίκη του Τσάβες στις εκλογές και η διακυβέρνηση έκτοτε, αποτελεί συνέχεια, είναι ένα ακόμα επεισόδιο της εθνικής ολοκλήρωσης, κυριαρχίας και ανεξαρτησίας, μιας ενιαίας διαδικασίας που ξεκίνησε με την αστική επανάσταση στην οποία ηγήθηκε ο Σιμόν Μπολίβαρ16 από το 1810 έως το 1830, και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Τότε ο εχθρός ήταν η φεουδαρχική Ισπανική Αυτοκρατορία, σήμερα είναι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός

Ο μαρξισμός-λενινισμός αναγνωρίζει αναντίρρητα την τεράστια σημασία των αστικών επαναστάσεων στην κοινωνική εξέλιξη, τον επαναστατικό ρόλο της αστικής τάξης στην εποχή της μετάβασης από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό. Τέτοια ήταν η επανάσταση της οποίας ηγήθηκε ως πολιτικο-στρατιωτικός ηγέτης ο Μπολίβαρ και οδήγησε στη διαμόρφωση του έθνους-κράτους της Βενεζουέλας και άλλων κρατών. Η εποχή αυτή όμως έχει παρέλθει αμετάκλητα και ανεπίστρεπτα, η αστική τάξη είναι αντιδραστική δύναμη, εμπόδιο στην κοινωνική εξέλιξη, βρίσκεται στη θέση που βρισκόταν η φεουδαρχία στην εποχή των αστικών επαναστάσεων. 

Ο καπιταλισμός έχει φτάσει στο μονοπωλιακό, ανώτατο στάδιο ανάπτυξής του, τον ιμπεριαλισμό, και σαπίζει. Βρισκόμαστε στην εποχή περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό, ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από τη βασική αντίθεση που καλείται να λύσει, δηλαδή την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας, η εργατική τάξη είναι η μόνη επαναστατική τάξη –φορέας νέων κοινωνικών σχέσεων– η επανάσταση θα είναι σοσιαλιστική-εργατική. Αυτές τις θεμελιώδεις αλήθειες του επιστημονικού κομμουνισμού έρχεται τελικά να αλλοιώσει και να θολώσει ο χαρακτηρισμός «Μπολιβαριανή Επανάσταση» στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βενεζουέλα, στην οποία η αστική τάξη ζει και βασιλεύει.

Επιπρόσθετα, η αντιιμπεριαλιστική συνθηματολογία που χρησιμοποιείται από το κυβερνητικό κόμμα και την κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν είναι τεκμήριο μιας συνεπούς αντιιμπεριαλιστικής γραμμής. Στην πραγματικότητα, στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, πίσω από αυτήν τη συνθηματολογία προβάλλουν τα συμφέροντα τμημάτων της αστικής τάξης που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν τη θέση τους στον ενδοαστικό ανταγωνισμό και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, με στόχους αλλαγής των πολιτικών και οικονομικών όρων στις σχέσεις κυρίως με το ΔΝΤ και τις ΗΠΑ, με προσανατολισμό την ενίσχυση των διεθνών πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κίνα, τη Ρωσία, τους BRICS.

Ο συνεπής αντιιμπεριαλιστικός αγώνας εκφράζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, αντιτίθεται στον ιμπεριαλισμό ως μονοπωλιακό καπιταλισμό και σε αυτό το πλαίσιο αντιπαλεύει και τις ανισότιμες σχέσεις σε διεθνές επίπεδο.

Η διαπάλη αυτή αποτυπώνεται ανάγλυφα σήμερα στις εξελίξεις που αφορούν τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στην Ουκρανία. Από τη μία, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας υιοθετεί τα προσχήματα και τα επιχειρήματα της ρωσικής κυβέρνησης και αποθεώνει τα συνθήματα περί «πολυπολικού κόσμου» ενώ, από την άλλη, το ΚΚ Βενεζουέλας και η ΚΝ Βενεζουέλας υπέγραψαν την Κοινή Ανακοίνωση των Κομμουνιστικών Κομμάτων ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, που εκδόθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, του ΚΚ Εργαζομένων Ισπανίας, του ΚΚ Μεξικού και του ΚΚ Τουρκίας και έχει υπογραφεί από 44 Κομμουνιστικά Κόμματα και 30 Κομμουνιστικές Νεολαίες.

Το ΚΚ Βενεζουέλας ασκεί κριτική στις δυνάμεις του λεγόμενου προοδευτισμού, που αποκρύπτουν το οικονομικό περιεχόμενο των πολιτικοστρατιωτικών αντιπαραθέσεων μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών, αντιπαραθέσεις τις οποίες παρουσιάζουν ως μια αφηρημένη σύγκρουση μεταξύ δύο ανταγωνιστικών μπλοκ: Από τη μια του «ιμπεριαλιστικού ηγεμονισμού» των ΗΠΑ και της ΕΕ, από την άλλη του «πολυπολικού» και «πολυκεντρικού κόσμου», που εκπροσωπούν Ρωσία και Κίνα. Και ενώ στην πράξη αναδεικνύεται ότι η όξυνση της αντιπαράθεσης μεταξύ των καπιταλιστικών δυνάμεων διεξάγεται για τον έλεγχο των αγορών και των πλουτοπαραγωγικών πηγών και η εργατική τάξη, όπου Γης, καλείται να υπερασπιστεί τα δικά της αυτοτελή συμφέροντα στη διεθνή ταξική πάλη, να μην πάρει θέση υπέρ της μίας ή της άλλης από τις αντίπαλες καπιταλιστικές πλευρές στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Κεντρικό ζήτημα των σοσιαλδημοκρατικών θέσεων στη Βενεζουέλα και σε άλλα κράτη της Λατινικής Αμερικής είναι ο λεγόμενος «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα», (ή για τη Βενεζουέλα) η εκδοχή του «μπολιβαριανού σοσιαλισμού» ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού, τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής επανάστασης και οικοδόμησης της νέας κοινωνίας. Αντίθετα, στο λεγόμενο «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» κυριαρχεί ο θεωρητικός εκλεκτικισμός, ένα θολό συνονθύλευμα ετερόκλητων και ασυμβίβαστων ιδεολογικών στοιχείων. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στις Θεμελιακές Αρχές του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας, «... υιοθετώντας ως οδηγό τη σκέψη και τη δράση των επαναστατών και σοσιαλιστών της Λατινικής Αμερικής και του κόσμου, όπως ο Χοσέ Μαρτί, ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, ο Χοσέ Κάρλος Μαριάτεγι, η Ρόζα Λούξεμπουργκ, ο Καρλ Μαρξ, ο Φρίντριχ Ένγκελς, ο Λένιν, ο Τρότσκι, ο Γκράμσι, ο Μάο Τσε Τουνγκ» και παρακάτω «την κοσμοθεωρία των Ινδιάνων, των Αφροαμερικανών, του Χριστιανισμού και της Θεολογίας της Απελευθέρωσης»17. Μάλιστα γίνεται προσπάθεια τεκμηρίωσης αυτής της θεωρητικής σαλάτας, στη λογική πως ο μαρξισμός-λενινισμός είναι πολύ «ευρωκεντρικός», δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις στις αναζητήσεις των λαών της Λατινικής Αμερικής, δεν παίρνει υπόψη τις εθνικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες κλπ. Πρόκειται δηλαδή για σαθρά επιχειρήματα που ανοίγουν διάπλατα την πόρτα στην αναθεώρηση όλης της επαναστατικής ουσίας του μαρξισμού-λενινισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να διαβάσει κανείς σελίδες επί σελίδων που κλίνουν σε όλες τις πτώσεις τον όρο «επανάσταση», αλλά δε θα διαβάσει πουθενά το κυριότερο: Κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής, κοινωνικοποίησή τους υπό τον έλεγχο του εργατικού κράτους, της δικτατορίας του προλεταριάτου. 

Ο «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα», σύμφωνα με τις απόψεις δύο ηγετικών στελεχών του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας (PSUV) Αλί Ροδρίγες Αράκε και Αλμπέρτο Μουγέρ Ρόχας, στηρίζεται στην αναδιανομή του πλούτου από το κράτος, δεν απαγορεύει την ίδρυση και δράση του ιδιωτικού κεφαλαίου, αφού «είναι μια διαδικασία που δεν περιορίζει τις οικονομικές ελευθερίες, καθώς θεωρεί ότι ο ανταγωνισμός είναι δημοκρατικός υπό τον όρο να είναι σαφής και να μην οδηγεί στη δημιουργία ολιγοπωλίων ή μονοπωλίων»«δεν πέφτει στο λάθος να θεωρεί ότι μπορεί να επιβληθεί μέσω της δικτατορίας του προλεταριάτου», έχει ως σκοπό «τη διεύρυνση του δημόσιου χώρου»«ανάπτυξη του παραγωγικού μηχανισμού στο πλαίσιο μιας βιώσιμης οικονομίας μέσω της δημιουργίας νέων –δημόσιων, κοινοτικών και ιδιωτικών– επιχειρήσεων και την ενίσχυση των ήδη υπαρχουσών».18 Όχι τυχαία, σήμερα ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, αποκαλεί την Κίνα πρότυπο οικονομικής ανάπτυξης που πρέπει να ακολουθήσει και η χώρα του.

Ως απόρροια αυτού του θεμελιώδους ζητήματος, οι διάφοροι αυτοί χαρακτηρισμοί του σοσιαλισμού, «του 21ου αιώνα», «του Μπολίβαρ», «των Άνδεων», πέρα από επιμέρους διαφορές και παραλλαγές, συγκλίνουν στα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

  • Την απόρριψη και το διαχωρισμό από την εμπειρία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ και σε άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, με την υιοθέτηση μηδενιστικών απόψεων, ακόμα και τροτσκιστικής κοπής ισχυρισμών για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στον 20ό αιώνα.
  • Την άρνηση του πρωτοπόρου ρόλου της εργατικής τάξης και την αναζήτηση νέων επαναστατικών υποκειμένων στα νέα «κοινωνικά κινήματα», στους αυτόχθονες πληθυσμούς κ.α.
  • Την άρνηση της επαναστατικής κατάληψης της εξουσίας, του τσακίσματος του αστικού κράτους και, αντί αυτού, την αποθέωση των αστικών κοινοβουλευτικών διαδικασιών που μπορούν να οδηγήσουν στις προοδευτικού τύπου κυβερνήσεις στο έδαφος του καπιταλισμού.

Τα παραπάνω στοιχεία είναι που οδηγούν τμήματα του οπορτουνιστικού ρεύματος στην Ελλάδα (τμήματα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, της ΛΑΕ κ.ά.) αλλά και διεθνώς, π.χ. το ICOR19, διάφορες τροτσκιστικές οργανώσεις κ.ά., να στηρίζουν άκριτα το «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» και την «Μπολιβαριανή Επανάσταση», θεωρώντας πως δικαιώνει και ενσαρκώνει τις αντιλήψεις τους περί σταδίων και ιδιαίτερα περί «μεταβατικών προγραμμάτων».

 

Η ΚΑΤΡΑΚΥΛΑ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΚ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑΣ

Η κυβέρνηση Τσάβες προχώρησε εξαρχής στον πλήρη κρατικό έλεγχο της PDVSA και άλλων στρατηγικών τομέων (ηλεκτρική ενέργεια, τράπεζες κ.ά.) και αναδιένειμε την πίτα των εσόδων από το πετρέλαιο ανάμεσα στα τμήματα του κεφαλαίου, αποκλείοντας σε μεγάλο βαθμό τα αμερικανικά συμφέροντα και τα τμήματα του κεφαλαίου που είχαν οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μαζί τους. 

Αυτή η διαδικασία έδωσε ώθηση σε νέα τμήματα της αστικής τάξης που αναδείχτηκαν ως «μπολιβαριανή μπουρζουαζία» και ταυτόχρονα έφερε την κυβέρνηση της Βενεζουέλας σε αντιπαράθεση και σύγκρουση με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου και τις αντίστοιχες πολιτικές δυνάμεις. Όλα αυτά τα χρόνια οι ΗΠΑ προσπάθησαν ποικιλοτρόπως να ασκήσουν πιέσεις, να υπονομεύσουν και να ανατρέψουν τις κυβερνήσεις της Βενεζουέλας, με αποκορύφωμα τις δύο αποτυχημένες απόπειρες πραξικοπημάτων, την πρώτη το 2002 ενάντια στον Τσάβες και τη δεύτερη το 2019 ενάντια στον Μαδούρο.

Οι κυβερνήσεις του Τσάβες, στηριζόμενες στα κρατικά έσοδα από το πετρέλαιο, ακολούθησαν μια σοσιαλδημοκρατική/επεκτατική συνταγή διαχείρισης του καπιταλισμού, πήραν μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης και της κατανάλωσης μέσω της σχετικής ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης και των εισοδημάτων, ιδιαίτερα του πιο εξαθλιωμένου τμήματος του λαού, πήραν μέτρα για την καταπολέμηση της ακραίας φτώχειας και για την άμβλυνση των κραυγαλέων κοινωνικών ανισοτήτων. Ακολουθήθηκε η πολιτική των «Μπολιβαριανών Αποστολών», δηλαδή προγράμματα κυρίως εθελοντικής εργασίας, σε αρκετές περιπτώσεις με τη συμμετοχή του στρατού, μέσα από τα οποία επιδιώχτηκε η αντιμετώπιση του αναλφαβητισμού, η παροχή ιατρικής βοήθειας στις φτωχογειτονιές, η οργάνωση συσσιτίων, η οικοδόμηση νέων σπιτιών με προνομιακούς όρους χρηματοδότησης για τους φτωχούς, η εκπαίδευση στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.ά.

Η πολιτική αυτή ανακούφισε προσωρινά τους όρους ζωής ενός τμήματος του λαού, όμως ούτε μόνιμη ήταν, ούτε μπόρεσε να δώσει απάντηση στα τεράστια οξυμένα λαϊκά προβλήματα, την εκτεταμένη φτώχεια και την εξαθλίωση, πολύ περισσότερο δεν αποτέλεσε ρήξη με το καπιταλιστικό σύστημα. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης συνεχίστηκε απρόσκοπτα από το εγχώριο, το διεθνές, το κρατικό και το ιδιωτικό κεφάλαιο.

Αντίστοιχα, έγιναν μεταρρυθμίσεις και στο θεσμικό-πολιτικό εποικοδόμημα, το Σύνταγμα της χώρας κ.ά., που όμως δεν αναίρεσαν τον αστικοδημοκρατικό τους χαρακτήρα. Τα Λαϊκά Συμβούλια που δημιουργήθηκαν δεν αποτέλεσαν όργανα λαϊκής εξουσίας, ενώ στο βαθμό που λειτουργούν ακόμα έχουν εκφυλιστεί σε κομματικό μηχανισμό του PSUV. Ομάδες πολιτοφυλακών που δημιουργήθηκαν για την «υπεράσπιση της επανάστασης» σήμερα χρησιμοποιούνται για το χτύπημα λαϊκών κινητοποιήσεων και ιδιαίτερα του ΚΚ Βενεζουέλας.

Το διάστημα 2013-2019 στη Βενεζουέλα, επί προεδρίας Μαδούρο, ξέσπασε βαθιά καπιταλιστική κρίση και η χώρα απώλεσε το 70% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.20 Η βαθιά καπιταλιστική κρίση, που οξύνθηκε παραπέρα από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, φανέρωσε τα όρια της επεκτατικής/σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης που υιοθετούσε η κυβέρνηση βασιζόμενη στα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και την οδήγησε να περάσει σε περιοριστική διαχείριση και νεοφιλελεύθερα/περιοριστικά μέτρα για να διαχειριστεί την κρίση υπέρ του κεφαλαίου και με θύμα το λαό. Από το 2018 η κυβέρνηση του PSUV κλιμακώνει τα αντιλαϊκά μέτρα με βασικούς άξονες: Το τσάκισμα των μισθών, την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων εταιριών και υπηρεσιών, τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών και τις επιδοτήσεις προς το κεφάλαιο. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί για τα εργατικά-λαϊκά στρώματα είναι τραγική, κυριαρχούν η φτώχεια, η ανέχεια και η εξαθλίωση, πάνω από το 75% του λαού ζει σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, ο βασικός μισθός κυμαίνεται γύρω στα 10 δολάρια μηνιαίως. Ο τεράστιος πληθωρισμός21 εξαϋλώνει τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις των μισθών. Τεράστιο είναι και το φαινόμενο της αύξησης της εγκληματικότητας ιδιαίτερα στις φαβέλες περιφερειακά των αστικών κέντρων, αλλά και της διαφθοράς, που αγγίζει τα ανώτατα κλιμάκια του κράτους και ιδιαίτερα της PDVSA.

Σε αυτό το πλαίσιο, διάφορες αστικές δυνάμεις και τμήματα του κεφαλαίου, σε συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ξεκίνησαν να απεργάζονται σχέδια ανατροπής της κυβέρνησης του PSUV, φτάνοντας μέχρι το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2019 με επικεφαλής τον αχυράνθρωπο των ΗΠΑ, Χουάν Γκουαϊδό. Η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ άρχισε από το 2017 να επιβάλλει εμπορικές κυρώσεις και περιορισμούς στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Βενεζουέλας, που κλιμακώθηκαν μετά το 2019 και το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Σήμερα, η κυβέρνηση Μπάιντεν (2023) φαίνεται να ανοίγει διόδους συνεννόησης με την κυβέρνηση του PSUV, στο πλαίσιο της αναζήτησης εναλλακτικών πηγών Ενέργειας, με δεδομένα τα προβλήματα που προκαλεί στην παγκόσμια αγορά ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας βρίσκεται σε ένα συνεχές αλισβερίσι με τη μερίδα των αστικών πολιτικών δυνάμεων που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και με τις οποίες από κοινού ψηφίζει αντιλαϊκά μέτρα στο κοινοβούλιο, εξέλιξη που έχει οδηγήσει σε χαλάρωση ορισμένων εκ των κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Πρόσφατα επιτράπηκε η επαναδραστηριοποίηση του αμερικανικού μονοπωλίου της Chevron σε μικτό σχήμα με την κρατική PDVSA, στο οποίο μάλιστα πρόεδρος διορίστηκε Αμερικανός. Πρόκειται για ένα σύνθετο παζάρι που θα κλιμακωθεί μπροστά στις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα το 2024.

Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής συνοδεύεται με την κλιμάκωση της καταστολής των εργατικών-λαϊκών αγώνων και διεκδικήσεων για το μισθό και συνολικά τα εργατικά-λαϊκά δικαιώματα. Είναι δεκάδες οι καταγγελίες, μάλιστα και πολύ πρόσφατες, για συλλήψεις και κυριολεκτικά απαγωγές, από τις κρατικές Αρχές ασφαλείας, συνδικαλιστών και απλών εργαζόμενων που συμμετείχαν σε αγώνες σε χώρους δουλειάς ή και απλά διαμαρτυρήθηκαν για τους όρους και τις συνθήκες δουλειάς. Στους συλληφθέντες απαγγέλλονται πλαστές και εξωφρενικές κατηγορίες για εθνική προδοσία, τους κατηγορούν ότι είναι πράκτορες της CIA, υφίστανται σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια, με σκοπό να εκβιάσουν, να τρομοκρατήσουν τους εργαζόμενους και να επιβάλουν σιγή νεκροταφείου στους χώρους δουλειάς, να αποτρέψουν την ανάπτυξη αγώνων.

 

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΚΚ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑΣ

Το ΚΚ Βενεζουέλας είναι ένα κόμμα με μακρά αγωνιστική παράδοση, με εμπειρία από ένοπλη πάλη τη δεκαετία του 1960 (μάλιστα και τότε σε συνθήκες σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του Acción Democrática), με πραγματικούς δεσμούς με την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, το οποίο παρά τις αντιφάσεις στην πολιτική του έχει δώσει και δίνει θαρραλέες μάχες για την υπεράσπιση των εργατικών-λαϊκών συμφερόντων και για την υπεράσπιση της ιδεολογικής, πολιτικής και οργανωτικής του αυτοτέλειας.

Ιστορικής σημασίας υπήρξε η μάχη την περίοδο της ίδρυσης του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας υπό τον Ούγκο Τσάβες το 2007, όταν το ΚΚ Βενεζουέλας δέχτηκε ασφυκτικές πιέσεις για να αυτοδιαλυθεί και να διαχυθεί στον υπό ίδρυση σοσιαλδημοκρατικό σχηματισμό. Ξέσπασε έντονη εσωκομματική διαπάλη, με το οπορτουνιστικό τμήμα που υποστήριζε τη διάλυση του ΚΚ να μειοψηφεί και τελικά να αποχωρεί για να αναλάβει κυβερνητικά και κρατικά πόστα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Χεσούς Φαρία22, τότε μέλος του ΠΓ του ΚΚ Βενεζουέλας, διετέλεσε στη συνέχεια υπουργός και σήμερα πρωταγωνιστεί στη συκοφαντική και αντικομμουνιστική επίθεση ενάντια στο ΚΚ.

Η πολιτική του ΚΚ Βενεζουέλας, μέσα στη γενικότερη κατάσταση που είχε διαμορφωθεί, για πολλά χρόνια επιχειρούσε να συγκεράσει την υπεράσπιση των εργατικών-λαϊκών συμφερόντων, την εναντίωση στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, με τη στήριξη της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης, μέσα από πλατιούς εκλογικούς συνασπισμούς, στις δομές του εργατικού-λαϊκού κινήματος κ.ά., χωρίς να συμμετέχει στην κυβέρνηση, ασκώντας κριτική σε αντεργατικούς, αντιλαϊκούς νόμους, πιστεύοντας ότι με τη στάση του μπορούσε να ασκήσει πιέσεις, να συμβάλει στη διεύρυνση των δικαιωμάτων του λαού.

Οι αντιφάσεις της πολιτικής του ΚΚ Βενεζουέλας έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι μέσα στις σύνθετες, πολύ δύσκολες, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της Βενεζουέλας την τελευταία 25ετία επιδίωκε να διαμορφώσει τη στρατηγική του για τη σοσιαλιστική επανάσταση, ωστόσο ακόμα βαραίνει η αντίληψη των σταδίων σε προγραμματικό επίπεδο και η αντίστοιχη πολιτική συμμαχιών. Βεβαίως, το πρόσφατο 16ο Συνέδριό του (Νοέμβρης 2022) αποτέλεσε ένα σαφές βήμα προς τα εμπρός. Μέσα από τη σκληρή πείρα της πραγματικότητας που ζει ο λαός της Βενεζουέλας την τελευταία δεκαετία, τους αγώνες για την υπεράσπιση της ζωής του λαού και την κλιμακούμενη αντικομμουνιστική επίθεση της σοσιαλδημοκρατίας, ωρίμαζε εδώ και χρόνια και τελικά επικυρώθηκε με συνεδριακή απόφαση η ρήξη με το PSUV και τις πολιτικές του, με τη γραμμή που ονομάστηκε «Πλατιά εργατική-λαϊκή ενότητα για να υπερνικήσουμε την επίθεση του κεφαλαίου». Το πόσο θα εμβαθύνει και θα κατοχυρωθεί παραπέρα αυτός ο προσανατολισμός, θα κριθεί στη ζωή και την ταξική πάλη.

Την Παρασκευή 11 Αυγούστου 2023, το κατάπτυστο σχέδιο απαγόρευσης του ΚΚ Βενεζουέλας, που εδώ και καιρό προωθούν το αστικό κράτος, η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση και το κυβερνητικό PSUV, πέρασε στην τελική ευθεία για την εφαρμογή του. Το Ανώτατο Δικαστήριο (TSJ) ανακοίνωσε πως κάνει δεκτή την προσφυγή της ομάδας προβοκατόρων που αποτελείται από ελάχιστα πρώην μέλη του ΚΚ και κατά βάση κρατικά/κυβερνητικά στελέχη, και διατάζει την καθαίρεση της ηγεσίας του ΚΚ Βενεζουέλας και το διορισμό νέας, δοτής ηγεσίας από την ομάδα προβοκατόρων. Το ΚΚ Βενεζουέλας έχει ήδη διατρανώσει σε όλους τους τόνους πως απορρίπτει την επέμβαση του αστικού κράτους στις εσωτερικές του υποθέσεις και πως θα υπερασπιστεί την ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική του αυτοτέλεια με κάθε κόστος, ενώ έχει κάνει μαζικές συγκεντρώσεις για την υπεράσπιση του Κόμματος. Η διορισμένη δοτή ψευτο-ηγεσία, χρησιμοποιώντας τα σύμβολα του Κόμματος, ήδη με την πρώτη ανακοίνωσή της διακηρύττει πως το ΚΚ Βενεζουέλας επανέρχεται στη στήριξη της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης, πράγμα που έχει ιδιαίτερη στόχευση μπροστά στις επικείμενες προεδρικές εκλογές το 2024. Στην ίδια κατεύθυνση, δεν αποκλείεται οι Αρχές να προχωρήσουν σε συλλήψεις στελεχών, κατάσχεση των κτηρίων, των οικονομικών πόρων, υφαρπαγή της εφημερίδας κλπ. του ΚΚ Βενεζουέλας, δηλαδή να περάσει πλήρως στην παρανομία.

Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή καταδίκασε απερίφραστα την απαράδεκτη, αντιδραστική και αντικομμουνιστική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που φέρνει σε πέρας, κατά παραγγελία, τις αποφάσεις της κυβέρνησης του PSUV. Το ΚΚΕ θα συνεχίσει να εκφράζει τη διεθνιστική του αλληλεγγύη και να στηρίζει το ΚΚ Βενεζουέλας, την Κεντρική Επιτροπή, το ΓΓ, σύντροφο Όσκαρ Φιγκέρα, όλα τα μέλη του και τους αγώνες του για την υπεράσπιση των συμφερόντων και των δικαιωμάτων της εργατικής τάξης και του λαού της Βενεζουέλας. Το Κόμμα μας απορρίπτει κάθε μόρφωμα που μπορεί να εμφανιστεί με το όνομα και τα σύμβολα του ΚΚ Βενεζουέλας και θα αποτελεί μαριονέτα της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης και του κράτους της Βενεζουέλας.

 

ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το παράδειγμα της μάχης που δίνει το ΚΚ Βενεζουέλας ενάντια στην κυβερνώσα «προοδευτική» σοσιαλδημοκρατία είναι ευρύτερης σημασίας και απήχησης για το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Αποδεικνύει πως δεν είναι νομοτέλεια ο παροπλισμός, ο οπορτουνιστικός εκφυλισμός, η ενσωμάτωση στη διαχείριση του καπιταλισμού και στον κοινοβουλευτισμό για τα ΚΚ, ακόμα και σε συνθήκες σαν κι αυτές που διαμορφώθηκαν στη Βενεζουέλα. Όσο υπάρχουν ζωντανές εργατικές δυνάμεις με πίστη στις αρχές της ταξικής πάλης, μπορούν να ανοίγονται δρόμοι, μέσα από διαπάλη και αναπόφευκτα «μπρος-πίσω», για την υπόθεση της εργατικής τάξης.

Το ΚΚΕ όλα αυτά τα χρόνια διατηρεί θερμές και ειλικρινείς συντροφικές σχέσεις με το ΚΚ Βενεζουέλας, συζητώντας και τις ιδεολογικοπολιτικές διαφορές, αναπτύσσοντας κοινή δράση σε διμερές και πολυμερές επίπεδο και συνεργασία, ιδιαίτερα μέσα από τη Διεθνή Κομμουνιστική Επιθεώρηση. Για το ΚΚΕ η στήριξη και η αλληλεγγύη στο ΚΚ Βενεζουέλας ενάντια στις αντικομμουνιστικές διώξεις είναι θέμα αρχών και θα σταθεί σε αυτό το καθήκον ανυποχώρητα, αξιοποιώντας όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του. Το Κόμμα μας, μαζί με άλλα κομμουνιστικά κόμματα, έχει πάρει ήδη πολλές πρωτοβουλίες που έχουν υποστηριχτεί από δεκάδες κομμουνιστικά και εργατικά κόμματα διεθνώς.

Ακριβώς γιατί το ΚΚΕ δρα στη βάση αρχών, όλα αυτά τα χρόνια καταδικάζει και καταγγέλλει την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα των ΗΠΑ ενάντια στη Βενεζουέλα, τις προσπάθειες πραξικοπηματικής ανατροπής της κυβέρνησής της, καθώς και τις κάθε λογής οικονομικές κυρώσεις, ενώ εκφράζει διαρκώς την αλληλεγγύη του στο λαό της Βενεζουέλας.

Ωστόσο, είναι σαφές πως η αλληλεγγύη προς το ΚΚ Βενεζουέλας από το διεθνές κίνημα δεν είναι δεδομένη. Υπάρχουν πολλά ΚΚ, ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική, που στην αντίληψή τους η κυβέρνηση της Βενεζουέλας είναι «επαναστατική» και οικοδομεί το «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα». Βλέποντας τη μεγάλη εικόνα, γίνεται φανερό πως η διαπάλη γύρω από το ΚΚ Βενεζουέλας αποτελεί τμήμα της ευρύτερης διαπάλης για τη στρατηγική του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, ιδιαίτερα σε συνθήκες κλιμάκωσης ενός ιμπεριαλιστικού πολέμου όπως αυτός που διεξάγεται στην Ουκρανία, αλλά και του ανταγωνισμού για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα. Υπάρχουν, για παράδειγμα, κόμματα που συμμετέχουν στις Διεθνείς Συναντήσεις Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων που θεωρούν αντιιμπεριαλιστικό το κράτος όχι μόνο της Βενεζουέλας, αλλά και της Τουρκίας –μέλος του ΝΑΤΟ– του αντιδραστικού θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν κ.ά.

Δεν προκαλεί καμία έκπληξη πως το PSUV, ένα κυβερνητικό κόμμα εξουσίας, εντάχτηκε εξαρχής στη λεγόμενη «Παγκόσμια Αντιιμπεριαλιστική Πλατφόρμα (ΠΑΠ)», μαζί με διάφορες παντελώς άγνωστες ομάδες και οργανώσεις, αλλά και ορισμένα ΚΚ. Η ΠΑΠ, στο σύντομο διάστημα ύπαρξής της, έχει αποδείξει πως η αποστολή της, πέρα από τη στήριξη της ρωσικής και κινεζικής αστικής τάξης στην αντιπαράθεση και τη σύγκρουσή τους με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, έχει βασικό σκοπό τη συκοφάντηση και τη χυδαία πολεμική ενάντια στο ΚΚΕ. Δεν είναι η πρώτη φορά που το PSUV εμπλέκεται σε τέτοιες τυχοδιωκτικές προσπάθειες. Είναι γνωστή η προσπάθεια του Ούγκο Τσάβες να ηγηθεί της δημιουργίας της λεγόμενης «5ης Διεθνούς» στην οποία προέβλεπε να συμμετέχουν ΚΚ, κάθε λογής οπορτουνιστικές δυνάμεις και αστικά κόμματα, πράγμα που βεβαίως δεν προχώρησε.

Η κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών θα υπεισέρχεται όλο και περισσότερο στη διαπάλη και τη στάση των ΚΚ, στο βαθμό που υπάρχουν κόμματα που διαλέγουν το ένα ή το άλλο στρατόπεδο. Ταυτόχρονα, και στα δύο αυτά στρατόπεδα θα δυναμώνει ο αντικομμουνισμός και η καταστολή των εργατικών-λαϊκών αγώνων. Δεν είναι μόνο η Βενεζουέλα, είναι ο αντικομμουνισμός και οι διώξεις σε χώρες της ΕΕ, στην Πολωνία, ο διαχρονικός υστερικός αντικομμουνισμός των ΗΠΑ, στην ίδια την Ουκρανία, ο αντικομμουνισμός του Πούτιν και της ρωσικής αστικής τάξης, η καταστολή των εργατών στο Καζακστάν κ.ά.

Σε αυτές τις σύνθετες συνθήκες το ΚΚΕ, αξιοποιώντας τη μεγάλη πείρα που έχει συγκεντρώσει, τις επεξεργασίες και το Πρόγραμμά του, τη δράση του, θα συνεχίσει ανυποχώρητα να δουλεύει για την επαναστατική ανασυγκρότηση του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος.

 

* Οι εμφάσεις στο κείμενο του blog 

ΣημειώσειςΣημειώσεις

* Ο Άρης Ευαγγελίδης είναι μέλος του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ του ΚΚΕ.

  1. Κοινότητα Κρατών Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής, διεθνής οργανισμός που ιδρύθηκε το 2011, στον οποίο συμμετέχουν 33 κράτη της περιοχής.
  2. «Πετρέλαιο: Πώς διαμορφώνεται ο παγκόσμιος χάρτης των αποθεμάτων», Οικονομικός Ταχυδρόμος, 25.4.2023, https://www.ot.gr/2023/04/25/energeia/petrelaio/petrelaio-oi-10-koryfaies-xores-me-ta-megalytera-apothemata/
  3. Στρατιωτικός δικτάτορας της Βενεζουέλας από το 1908 μέχρι το 1935. Θεωρείται διαμορφωτής του αστικού κράτους της χώρας, της συγκεντρωτικής εξουσίας, του μηχανισμού διοίκησης, του στρατού κ.ά.
  4. Η Βενεζουέλα σήμερα έχει τη μικρότερη συμμετοχή της αγροτικής οικονομίας στο ΑΕΠ απ’ όλη τη Λατινική Αμερική, στο ύψος του 4%, ενώ αγρότες είναι το 7% του πληθυσμού.
  5. Ο ανταγωνισμός της αστικής τάξης πήρε και οργανωτική μορφή. Τα τμήματα που συνδέονταν με το πετρέλαιο και τις εισαγωγές συσπειρώθηκαν στη Fedecámaras (Ομοσπονδία Εμπορικών Επιμελητηρίων της Βενεζουέλας), ενώ όσα δραστηριοποιούνται σε άλλου τύπου παραγωγικές επενδύσεις στην αντίστοιχη Pro Venezuela.
  6. Η γραμμή αυτή του Ρομούλο Μπετανκούρτ αποτυπώθηκε στα έργα του Βενεζουέλα, ένα πετρελαϊκό εργοστάσιο (1954) και Βενεζουέλα, πολιτική και πετρέλαιο (1956).
  7. Από το 1948 μέχρι το 1958 μεσολάβησε στρατιωτική δικτατορία εθνικιστικού-αντικομμουνιστικού χαρακτήρα, ενώ το ΚΚ Βενεζουέλας ήταν στην παρανομία.
  8. Ορισμένα μόνο: Citgo Petroleum (ΗΠΑ), Ruhr Oel and Gas (Γερμανία), Nynas AB Petroleum (Σουηδία), θαλάσσιες πλατφόρμες εξόρυξης της Chevron στην Αρούμπα κ.ά.
  9. Καπιταλισμός των εισοδηματιών.
  10. Αλί Ροδρίγες Αράκε - Αλμπέρτο Μούγερ Ρόχας, Ο σοσιαλισμός της Βενεζουέλας και το κόμμα που θα τον προωθήσει, έκδοση του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας – PSUV. Στα ελληνικά από τις εκδ. ΚΨΜ, Αθήνα, 2009, σελ. 32.
  11. Ό.π., σελ. 26.
  12. Κ. Μαρξ - Φρ. Ένγκελς, Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 27.
  13. Κ. Μαρξ - Φρ. Ένγκελς, Η αποικιοκρατία στην Ασία (Ινδία - Περσία - Αφγανιστάν) 1853, εκδ. Άγρα, σελ. 52.
  14. Β. Ι. Λένιν, Ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 141.
  15. Β. Ι. Λένιν, Για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 531, 533.
  16. Σημαντικός αστός επαναστάτης, γνωστός και ως «El Libertador» (Ο Απελευθερωτής). Οι πόλεμοι των οποίων ηγήθηκε οδήγησαν στην απελευθέρωση των εδαφών που σήμερα αποτελούν τη Βενεζουέλα, την Κολομβία, το Εκουαδόρ, το Περού, τον Παναμά και τη Βολιβία.
  17. Το Κόκκινο Βιβλίο, Θεμελιακές Αρχές, Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα Βενεζουέλας, εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα, 2015, σελ. 34.
  18. Αλί Ροδρίγες Αράκε - Αλμπέρτο Μούγερ Ρόχας, Ο σοσιαλισμός της Βενεζουέλας και το κόμμα που θα τον προωθήσει, έκδοση του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας – PSUV. Στα ελληνικά από τις εκδ. ΚΨΜ, Αθήνα, 2009, σελ. 48.
  19. Διεθνής Συντονισμός Επαναστατικών Κομμάτων και Οργανώσεων, μορφή διεθνούς συνεργασίας οπορτουνιστικών, κυρίως μαοϊκής καταγωγής κομμάτων, που δημιουργήθηκε το 2010.
  20. Το τεράστιο αυτό ποσοστό πτώσης του ΑΕΠ, ακόμα και για χώρα που είναι σε πόλεμο, χρήζει παραπέρα ερμηνείας η οποία ξεπερνάει αυτό το άρθρο. Ορισμένα μόνο στοιχεία: Το διάστημα αυτό η τιμή του βαρελιού του βενεζουελανικού πετρελαίου έπεσε κατά 78%, η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε κατά 63%, απαξιώθηκαν και έκλεισαν σημαντικές παραγωγικές μονάδες ιδιαίτερα στη διύλιση πετρελαίου. Αυξήθηκε ραγδαία η παραοικονομία, η «μαύρη οικονομία» που δεν αποτυπώνεται στους επίσημους δείκτες, ενώ την ίδια περίοδο περίπου 7 εκατομμύρια άνθρωποι, οι περισσότεροι εργαζόμενοι, εγκατέλειψαν τη χώρα και μετανάστευσαν σε αναζήτηση καλύτερης ζωής.
  21. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης, το 2022 έκλεισε με πληθωρισμό 234% έναντι 686% το 2021, ενώ το 2018 ήταν 130.000%.
  22. Πρόκειται για άλλο πρόσωπο από τον Χεσούς Φαρία Τορτόσα, ιστορικό ΓΓ της ΚΕ του ΚΚ Βενεζουέλας από το 1951 έως το 1985. Βεβαίως είναι γιος του.
  23. Αύγουστος Σεπτέμβρης 2023
                         -----------------------------------------------------------------------

Πέμπτη 08/01/2026 - 17:53

Δ. Κουτσούμπας: Το ΚΚΕ καταδικάζει απερίφραστα και χωρίς αστερίσκους την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα 

«Το ΚΚΕ καταδικάζει απερίφραστα και χωρίς αστερίσκους την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, τα προσχήματά της, καθώς και τις απαράδεκτες απειλές σε άλλες χώρες», τόνισε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στη Βουλή, σχετικά με το νομοσχέδιο του υπουργείου Άμυνας.

Εξέφρασε και από αυτό το βήμα την «αμέριστη αλληλεγγύη μας στον λαό της Βενεζουέλας, τον μόνο υπεύθυνο να αποφασίσει και να καθορίσει προς όφελός του το μέλλον το δικό του και της χώρας του και επίσης στο ΚΚ Βενεζουέλας, που δίνει εκεί τη μάχη του σε πάρα πολύ δύσκολες συνθήκες», ενώ στηλίτευσε την στάση της κυβέρνησης και την δήλωση του πρωθυπουργού, σημειώνοντας πως «αποτελούν μνημείο αίσχους και κυνισμού».

Παραθέτουμε όλο το σχετικό απόσπασμα: 

«Η στάση σας και ιδιαίτερα η δήλωση του πρωθυπουργού την ημέρα της επέμβασης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, αποτελούν μνημείο αίσχους και κυνισμού.

Ο κ. Μητσοτάκης ξεπέρασε ακόμα και τον ίδιο τον Τραμπ. Βγήκατε και πανηγυρίσατε για μια απροκάλυπτη ξένη επέμβαση σε ένα ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, για τη σύλληψη του προέδρου του και τη μεταφορά του στο εξωτερικό, για τη δολοφονία ανθρώπων και δηλώσατε ότι “δεν είναι ώρα να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των ενεργειών” του Τραμπ.

Ντροπιάσατε όλον τον ελληνικό λαό, νομιμοποιήσατε τη δυνατότητα να εισβάλλουν όπου θέλουν, τη στιγμή μάλιστα που υπάρχει εδώ και 52 χρόνια η τουρκική κατοχή στην Κύπρο, γράψατε στα παλιά σας τα παπούτσια ακόμα κι αυτό το Διεθνές Δίκαιο για το οποίο δήθεν κόπτεστε, αφού το κάνατε κι αυτό κουρέλι. Κι όλα αυτά για να φανείτε εσείς βασιλικότεροι του βασιλέως, για να υπηρετήσετε την πολιτική της πλήρους ευθυγράμμισης με τις ΗΠΑ και τον Τραμπ. Και συνεχίζετε… Στελέχη της κυβέρνησης αγγίζουν πλέον τα όρια της γελοιότητας, προσπαθώντας να τεκμηριώσουν νομικά την επέμβαση των ΗΠΑ και να καλύψουν και την κατάπτυστη δήλωση του πρωθυπουργού. Και το κάνουν αυτό τη στιγμή που μέχρι και ο ίδιος ο Τραμπ έχει εγκαταλείψει τα προσχήματα και ομολογεί ανοιχτά ότι όλα γίνονται για τους φυσικούς πόρους, για τα πετρέλαια, για τον ανταγωνισμό με τη Ρωσία και την Κίνα.

Λέτε ότι ο ρεαλισμός και το εθνικό συμφέρον επιβάλλει να στηρίζουμε τις ΗΠΑ σε ό,τι κι αν κάνουν, γιατί είναι στρατηγικός σύμμαχος. Αλήθεια, η Δανία δεν είναι στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ; Δεν είναι στο ΝΑΤΟ; Δεν έχουν υπογράψει κι αυτοί αμυντική συμφωνία από το 1951; Αυτά όμως μήπως εμπόδισαν τις ΗΠΑ να βγαίνουν και να απειλούν ότι θα καταλάβουν με στρατιωτικά μέσα τη Γροιλανδία που είναι έδαφος της Δανίας; Κάθε άλλο. Απλά… “τη χρειάζονται” και θα την καταλάβουν, λένε.

Αντιλαμβάνεστε πόσο γελοίοι φαίνεστε όταν, μετά από όσα έχετε πει για τη Βενεζουέλα, βγαίνετε τη μεθεπόμενη μέρα και επικαλείστε τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το απαραβίαστο της κυριαρχίας της Δανίας;

Αυτό που βλέπουμε σήμερα γύρω μας είναι η σύγχρονη εκδοχή της πολιτικής του “ζωτικού χώρου” και είναι βασικό στοιχείο της πολεμικής προετοιμασίας, αυξάνει τους κινδύνους μιας γενικευμένης ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης, στην οποία σέρνετε και τον δικό μας λαό, με τη σύμφωνη γνώμη και άλλων κομμάτων. Συνολικά, όλα τα κόμματα της βολικής αντιπολίτευσης είτε περιορίζονται στην κριτική περί παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο όμως το έχουν κάνει κουρελόχαρτο οι ιμπεριαλιστές ξανά και ξανά είτε σπέρνουν αυταπάτες για τον ρόλο της ΕΕ τη στιγμή που και η ίδια η Κομισιόν και διάφοροι ηγέτες κρατών-μελών έχουν επί της ουσίας χαιρετήσει αυτήν την επέμβαση.

Το ΚΚΕ καταδικάζει απερίφραστα και χωρίς αστερίσκους την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, τα προσχήματά της, καθώς και τις απαράδεκτες απειλές σε άλλες χώρες. Εκφράζουμε και από αυτό το βήμα την αμέριστη αλληλεγγύη μας στον λαό της Βενεζουέλας, τον μόνο υπεύθυνο να αποφασίσει και να καθορίσει προς όφελός του το μέλλον το δικό του και της χώρας του και επίσης στο ΚΚ Βενεζουέλας, που δίνει εκεί τη μάχη του σε πάρα πολύ δύσκολες συνθήκες.

Καμία νομιμοποίηση δεν έχετε να μπλέκετε τον ελληνικό λαό στα βρώμικα και επικίνδυνα αμερικανοΝΑΤΟϊκά σχέδια. Κανένα “εθνικό συμφέρον” δεν υπηρετεί η πολιτική σας, παρά μόνο τα συμφέροντα της κοινωνικής μειοψηφίας που υπηρετείτε, που θέλουν να βάλουν χέρι στη λεία των πολέμων, στη λεία, μετά, της ανοικοδόμησης. Γι’ αυτό άλλωστε δήλωσε πρόθυμος ο κ. Μητσοτάκης στο Παρίσι να αναλάβει ρόλο στη θαλάσσια επιτήρηση της Ουκρανίας, σε μια περιοχή όπου κυριολεκτικά παίζονται δισεκατομμύρια.

Τα κέρδη όλα σε λίγους από το μεγάλο κεφάλαιο, σε κατασκευαστικές και σε εφοπλιστές που μεταφέρουν το αμερικάνικο LNG και όλοι οι κίνδυνοι στον λαό.

Κυρίες και κύριοι της κυβέρνησης, η Ιστορία γράφει και διδάσκει. Κι επειδή κάποιοι υπουργοί σας, μέσα στην άγνοιά τους, έχουν ανασύρει από τα... ξίφη της Ρώμης, μέχρι την καταστροφή της Μήλου, για να πείσουν τον λαό μας ότι είναι ανήμπορος να πάει κόντρα σε αυτούς τους ληστές ιμπεριαλιστές, σας θυμίζουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που γίνεται τέτοια επίδειξη δύναμης ενόψει ενός γενικευμένου μακελειού. Κι άλλες φορές το έκαναν και τελικά έφαγαν τα μούτρα τους απέναντι στην ίδια την ακατάβλητη δύναμη των λαών.

Τελικά, η Ιστορία πάντα θυμάται μόνον αυτούς που αψήφησαν τον ρεαλισμό της υποταγής και ακολούθησαν τον ρεαλισμό της τόλμης, για να βγει τελικά νικητής ο λαός. Τους άλλους, τους πρόθυμους, τους υποτακτικούς είτε τους έχει στα αζήτητα είτε τους έχει καρφώσει στον πάσσαλο της ατίμωσης». 

Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2025

Η Συνέντευξη του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα στην ιστοσελίδα «Nonpapers»

 

Δ. Κουτσούμπας: Η «Οδύσσεια» του λαού θα τελειώσει όταν απαλλαγεί από αυτό το σάπιο σύστημα - Με το ΚΚΕ, προχωράμε μπροστά

Το Α´ μέρος της συνέντευξης του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στην ιστοσελίδα «Nonpapers» και τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο

Συνέντευξη παραχώρησε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας στην ιστοσελίδα «Nonpapers» και τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο. 

Παρακάτω παραθέτουμε το Α' μέρος της συνέντευξης.

Κύριε Κουτσούμπα να σας ευχαριστήσω για τη συνέντευξη αυτή και να ξεκινήσω από το θέμα των ημερών. Το αγροτικό ζήτημα, και πριν πάμε στα μπλόκα να ρωτήσω το εξής: Όταν μετά από 15 χρόνια κρίσης, λιτότητας και οικονομικής ασφυξίας της αγοράς φαινόμενα σκανδάλων τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ συμβαίνουν ξανά στη χώρα αυτό είναι απλώς… ένα ακόμη σκάνδαλο από κάποιους επιτήδειους ή έχει και άλλη διάσταση;

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι το πρώτο ούτε θα είναι το τελευταίο, γιατί δεν αφορά αποκλειστικά κάποιους επιτήδειους, απατεώνες, αλλά στην ίδια τη λειτουργία ενός συστήματος που σαπίζει. Κι επειδή το κέρδος είναι το καύσιμο του, η διαφθορά είναι ένα από τα επακόλουθά του. Η κρίση του απλά οξύνει τις αντιφάσεις του.

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ μετατράπηκε σε μηχανισμό εξυπηρέτησης κομματικών συμφερόντων με την υπογραφή της κυβέρνησης της ΝΔ. Ποιος το αμφισβητεί αυτό; Κανείς! Όμως, το σκάνδαλο είναι βαθύτερο. Γιατί τα δήθεν «ευρωπαϊκά κονδύλια» είναι το δόλωμα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της ΕΕ, σχεδιασμένα να συγκεντρώσουν την παραγωγή στους μεγάλους καπιταλιστές, εξασφαλίζοντας κέρδη για τους ομίλους, σε βάρος των βιοπαλαιστών αγροτών. Το σκάνδαλο λοιπόν, έχει και τη σφραγίδα της ΕΕ, ζήτημα για το οποία άχνα δε βγάζουν τα υπόλοιπα κόμματα.

Οι αγρότες σήμερα είναι στους δρόμους ζητώντας κατώτατες εγγυημένες τιμές, αφορολόγητο πετρέλαιο, πλαφόν στο αγροτικό ρεύμα και νέο κανονισμό στον ΕΛΓΑ για πλήρη αποζημίωση προϊόντων. Αρκούν αυτά; Μήπως χρειάζεται επανασύσταση του παραγωγικού μοντέλου στον αγροτικό τομέα και ίσως όχι μόνο σε αυτόν;

Τα αιτήματα των αγροτών είναι δίκαια, γιατί αφορούν την άμεση επιβίωσή τους! Και η κυβέρνηση πρέπει να τα ικανοποιήσει τώρα! Αρκεί όμως αυτό, για να υπάρξει ριζική λύση; Όχι, κι αυτό το ξέρουν και οι ίδιοι οι αγρότες που αγωνίζονται.

Εμείς το λέμε καθαρά: Όσο η παραγωγή ελέγχεται από τα μονοπώλια και την ΚΑΠ της ΕΕ, η καταλήστευση των αγροτών θα συνεχίζεται. Και στη συζήτηση που έχει ανοίξει και στα μπλόκα του αγώνα εμείς καταθέτουμε την πρόταση μας προβάλλοντας πως η ουσιαστική λύση απαιτεί ριζική αλλαγή, όχι μόνο στον αγροτικό τομέα, αλλά σε όλη την οικονομία. Η εργατική εξουσία, που βρίσκεται στον πυρήνα της πρότασης του ΚΚΕ, θα εξασφαλίσει με κοινωνικοποίηση των μονοπωλίων, αποδέσμευση από την ΕΕ και επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό σταθερό εισόδημα στον αγρότη, προστασία από φυσικές καταστροφές και ζωονόσους, φθηνά μέσα παραγωγής, επίπεδο ζωής στην ύπαιθρο και ταυτόχρονα φτηνά τρόφιμα για το λαό. Θα εξασφαλίσει τη συνολική ικανοποίηση των αναγκών του λαού.

Αναδεικνύεται μέσα από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ζήτημα κράτους δικαίου όπως και στην περίπτωση των υποκλοπών και των Τεμπών;

Αυτό που αναδεικνύεται και από τις τρεις περιπτώσεις που αναφέρατε, είναι ότι απέναντί μας έχουμε ένα εχθρικό για τον λαό κράτος, που είναι επιλεκτικά ανίκανο να φτιάξει έναν σύγχρονο και ασφαλή σιδηρόδρομο, να εξασφαλίσει στους βιοπαλαιστές αγρότες και κτηνοτρόφους τους όρους για να μπορέσουν να ζήσουν και να παράξουν στον τόπο τους.

Από την άλλη, όμως, είναι ικανότατο να μοιράζει χρήματα μέσω συμβάσεων σε εργολάβους που παραδίδουν αέρα κοπανιστό, να φτιάχνει πελατειακά δίκτυα που «τρώνε» τα χρήματα των αγροτών, να παρακολουθεί «ό,τι κινείται», πατώντας σε ένα αντιδραστικό εγχώριο και ευρωενωσιακό νομοθετικό πλαίσιο.

Αυτό είναι πρώτα από όλα το κράτος του κεφαλαίου και δεν αλλάζει, όποιον προσδιορισμό κι αν του βάλουμε, όποιος κι αν βρίσκεται στις κυβερνητικές καρέκλες. Και σπέρνουν αυταπάτες όσοι λένε ότι αυτό το κράτος μπορεί να γίνει «δημοκρατικό» και πολύ περισσότερο αυτό να γίνει και με την καθοδήγηση της ΕΕ, του «ιερατείου» των λόμπι.

Γιατί δεν βλέπουμε πρόοδο στην απόδοση ευθυνών και δικαιοσύνης;

Έχουν φροντίσει για αυτό η ΝΔ και τα άλλα κόμματα που κυβέρνησαν και διατήρησαν τον κατάπτυστο νόμο περί ευθύνης υπουργών, την κατάργηση του οποίου πρότεινε το ΚΚΕ και στην τελευταία συνταγματική αναθεώρηση και ο οποίος δίνει τη δυνατότητα στην εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία της Βουλής να «βγάζει λάδι» τους υπουργούς της.

Το ίδιο ισχύει και για το απαράδεκτο καθεστώς διορισμού της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκάστοτε κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να βλέπουμε σήμερα ιδιαίτερη σπουδή για διώξεις των αγροτών που βγαίνουν στα μπλόκα, αλλά μεγάλη δυστοκία σε άλλες υποθέσεις.

Οι μνημονιακές πολιτικές για την αποφυγή της χρεωκοπίας δημιούργησαν όντως συνθήκες αναδιάρθρωσης κι εξυγίανσης της οικονομίας;

Καταρχάς, να διευκρινίσουμε ότι οι λεγόμενες μνημονιακές πολιτικές δεν ήταν ουδέτερες, προώθησαν συγκεκριμένες ταξικές προτεραιότητες. Νόμοι και μέτρα για φθηνότερη εργατική δύναμη, μέσα από μειώσεις μισθών, ευελιξία στην αγορά εργασίας, αποδυνάμωση των συλλογικών συμβάσεων. Μαζί βέβαια με την αυξημένη φορολόγηση στα λαϊκά στρώματα για να δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος ο οποίος αξιοποιήθηκε όχι μόνο για τις δανειακές υποχρεώσεις του κράτους, αλλά και για τη στήριξη του κεφαλαίου.

Επιπλέον, προώθησαν κλαδικές προτεραιότητες που επιζητούσε το μεγάλο κεφάλαιο: τον τουρισμό, την ενέργεια, τις ιδιωτικοποιήσεις υποδομών και τη συγκέντρωση της παραγωγικής δραστηριότητας σε τομείς υψηλής κερδοφορίας. Δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι κατευθύνθηκαν στην ενίσχυση της καπιταλιστικής ανάπτυξης, δηλαδή σε επενδύσεις που εξασφάλιζαν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρηματικών ομίλων.

Η ανάπτυξη την οποία επικαλείται η κυβέρνηση και αναγνωρίζουν ξένοι οίκοι αξιολόγησης κι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι;

Αντικειμενικά όλα όσα περιέγραψα πριν, συνέβαλαν στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, με αύξηση εξαγωγών, ενίσχυση ορισμένων τομέων και σταθεροποίηση των δημοσιονομικών μεγεθών.

Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: ανάπτυξη για ποιον;

Η ανάπτυξη αυτή όχι μόνο δεν αφορά το σύνολο της κοινωνίας, αντίθετα αποτελεί ανάπτυξη προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου, αλλά είναι και σε βάρος του λαού, ο οποίος βίωσε ανεργία, ελαστικές μορφές εργασίας και μείωση εισοδημάτων. Σε τελευταία ανάλυση για να απαντήσω στο προηγούμενο ερώτημα ναι, οι λεγόμενες μνημονιακές πολιτικές οδήγησαν στη αναδιάρθρωση της καπιταλιστικής οικονομίας όμως προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου, θυσιάζοντας δικαιώματα των εργαζόμενων.

Έχει όντως αφήσει πίσω της η χώρα, τις μνημονιακές πολιτικές;

Απαντώ ευθέως: Όχι, οι μνημονιακές πολιτικές δεν αποτελούν παρελθόν, ακόμη κι αν η χώρα τυπικά έχει εξέλθει από τα προγράμματα προσαρμογής. Εμείς από τότε επιμέναμε πως τα μνημόνια δεν ήταν μια προσωρινή «παρένθεση», αλλά ένας συγκεκριμένος τρόπος άσκησης ταξικής επίθεσης σε βάρος του λαού. Συνδέθηκαν με τη διατήρηση χαμηλού εισοδήματος, μέσα από πιέσεις σε μισθούς και εργασιακά δικαιώματα. Συνοδεύτηκαν από φοροληστεία και γενικευμένη επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων, με έμφαση στη διεύρυνση έμμεσων φόρων, που πλήττουν ιδιαίτερα το λαό και την εργατική τάξη. Παράλληλα, προώθησαν την αξιοποίηση κρατικών υποδομών και δημόσιων πόρων προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου, είτε μέσω ιδιωτικοποιήσεων είτε μέσω συμπράξεων που διασφαλίζουν ιδιωτικά κέρδη με δημόσια χρηματοδότηση.

Με δυο λόγια, οι μνημονιακές πολιτικές δεν ήταν παρά η έκφραση των βαθύτερων αναγκών και στόχων του κεφαλαίου και της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Άρα αποτελούν διαχρονικό φαινόμενο και όχι «παρέκκλιση». Το γεγονός ότι εφαρμόστηκαν από διαφορετικές κυβερνήσεις —είτε ΣΥΡΙΖΑ είτε ΝΔ— αποδεικνύει τη συνέχεια αυτής της στρατηγικής, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις.

Δηλαδή πως εκδηλώνονται τώρα οι μνημονιακές πολιτικές;

Δείτε, αυτό που άλλαξε είναι κυρίως η μορφή. Την περίοδο των μνημονίων (με ΝΔ και με ΣΥΡΙΖΑ) η πίεση στο εισόδημα εκδηλώθηκε κυρίως με άμεσες μειώσεις μισθών και περικοπές. Αντίθετα, η ΝΔ υιοθέτησε μια πιο «επεκτατική» διαχείριση, όπου η επίθεση στο λαϊκό εισόδημα περνά μέσα από τα τεράστια πακέτα χρηματοδότησης για τους ομίλους, τον πληθωρισμό, τις αυξήσεις τιμών και την εμπορευματοποίηση βασικών υπηρεσιών. Ωστόσο, το αποτέλεσμα για τον λαό παραμένει ουσιαστικά το ίδιο: επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου για το λαό, ενίσχυση της κερδοφορίας για τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά, υπάρχει τρόπος να ελέγξεις την ακρίβεια και τον πληθωρισμό;

Το ζήτημα του πληθωρισμού και της ακρίβειας δεν είναι τεχνικό ή ουδέτερο, αλλά βαθιά πολιτικό. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να διευκρινίσουμε τι σημαίνει «ακρίβεια», με την έννοια ότι δεν αφορά μόνο τις υψηλές τιμές, αλλά επί της ουσίας τη σχέση των τιμών με τους μισθούς. Όταν οι μισθοί είναι χαμηλοί, τότε ακόμη και μέτριες αυξήσεις τιμών δημιουργούν συνθήκες ασφυκτικής ακρίβειας. Θυμίζω πως στην Ελλάδα, οι μισθοί παραμένουν πολύ χαμηλότεροι σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο. Ενώ το ΑΕΠ έχει επιστρέψει περίπου στα επίπεδα του 2008, οι μισθοί βρίσκονται 30%, 40% κάτω, γεγονός που οξύνει την πίεση στα λαϊκά στρώματα.

Άρα λοιπόν, το πρώτο ζήτημα για την ανακούφιση των εργαζόμενων από την ακρίβεια είναι η ουσιαστική ενίσχυση του εισοδήματος τους, η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων. Τα εργατικά σωματεία έχουν καταθέσει δέσμη αιτημάτων ανακούφισης από την ακρίβεια, τα οποία έχουμε με διάφορες παρεμβάσεις μας προωθήσει στη Βουλή.

Και με τον πληθωρισμό τι ακριβώς συμβαίνει;

Από εκεί και πέρα, ο πληθωρισμός δεν είναι «φυσικό φαινόμενο» έξω από την πολιτική. Έχει πολλαπλές πηγές. Πηγάζει από τον νομισματικό πληθωρισμό που σχετίζεται με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, από την ενεργειακή ακρίβεια που οξύνθηκε από την «πράσινη μετάβαση» και τον πόλεμο του ΝΑΤΟ κατά της Ρωσίας σττην Ουκρανία που οδηγεί σε αύξηση των εισαγωγών πανάκριβου αμερικάνικου LNG σε βάρος του πολύ φθηνότερου ρωσικού φυσικού αερίου που χρησιμοποιούσε η χώρα, καθώς και από την επιρροή μονοπωλίων για παράδειγμα στην ενέργεια, τις μεταφορές και τα σούπερ μάρκετ.

Εδώ βέβαια προστίθενται και οι συνέπειες της ΚΑΠ της ΕΕ και της κρατικής αγροτικής πολιτικής, που επηρεάζει άμεσα τις τιμές τροφίμων. Ας σκεφτούμε μόνο τι αντίκτυπο θα έχει η καταστροφή των βιοπαλαιστών αγροτών που τώρα βρίσκονται στους δρόμους, τόσο στη ποιότητα όσο και στις τιμές διατροφής το επόμενο διάστημα. Προσπαθώ να εξηγήσω ότι ο πληθωρισμός δεν προκύπτει γενικά, είναι συνυφασμένος με την κυβερνητική πολιτική, την πολιτική της ΕΕ.

Ε, και όπως και να το κάνουμε δεν χάνουν όλοι από την ακρίβεια!

Μετά από 12 χρόνια δημοσιονομικής προσαρμογής γιατί εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε προβληματικά οικονομικά μεγέθη στον τομέα των πάγιων κρατικών δαπανών;

Το «προβληματικό» στον τομέα των πάγιων κρατικών δαπανών δεν αφορά μόνο στο «ύψος» τους, αλλά στον προσανατολισμό και τους στόχους του κρατικού προϋπολογισμού, δηλαδή στο ποιος πραγματικά τον χρηματοδοτεί και ποιος ωφελείται από αυτόν. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι λογιστικό, αλλά βαθύτατα πολιτικό και ταξικό.

Όσο για το ποιος πληρώνει τον προϋπολογισμό, η εικόνα είναι ξεκάθαρη! Περίπου το 95% των φορολογικών εσόδων προέρχεται από τον λαό, μέσω άμεσων και κυρίως έμμεσων φόρων που είναι κατανοητό πως επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα στρώματα.

Αντίθετα, κλάδοι όπως η ναυτιλία απολαμβάνουν μόνιμη φοροαπαλλαγή. Γενικότερα, το μεγάλο κεφάλαιο αξιοποιεί θεσμοθετημένες μορφές φοροαποφυγής, ενώ επωφελείται κι από πάνω από τους αναπτυξιακούς νόμους που μειώνουν ουσιαστικά τη συμμετοχή του στα δημόσια έσοδα. Σημαντικό μέρος των πόρων του, το κράτος το κατευθύνει στη στήριξη του κεφαλαίου. Έχουμε και λέμε: χρηματοδότηση επιχειρηματικών ομίλων μέσω επιδοτήσεων, προγραμμάτων «καινοτομίας», αλλά και της λεγόμενης πράσινης μετάβασης, όπου οι επιδοτήσεις καταλήγουν κυρίως σε ενεργειακούς κολοσσούς. Την ίδια ώρα η χώρα συμμετέχει σε μια ολοένα και πιο δαπανηρή πολεμική οικονομία, με συνεχείς εξοπλισμούς και στρατιωτικές δεσμεύσεις που απορροφούν τεράστια κονδύλια τα οποία προφανώς και θα λείψουν από την παιδεία, την υγεία, την πρόνοια κ.α

Συνεπώς τα «προβληματικά μεγέθη» δεν είναι αποτέλεσμα υπερβολικών κοινωνικών δαπανών, αλλά της ίδιας της ταξικής φύσης του προϋπολογισμού που επιβαρύνει τους πολλούς και ενισχύει τους λίγους, τους καπιταλιστές.

Η Γερμανία και η Γαλλία βρίσκονται πλέον σε εξίσου δύσκολη θέση με την κρίση χρέους να αποτελεί κυρίαρχο ζήτημα. Το πρόβλημα είναι απλό και ευρωπαϊκό; Σχετίζεται με το Γερμανικό οικονομικό μοντέλο ή είναι ευρύτερο;

Το πρόβλημα του χρέους που σήμερα εμφανίζεται έντονα στην Ευρώπη –με χαρακτηριστικά παραδείγματα τη Γερμανία και τη Γαλλία, όπως σωστά επισημάνετε – δεν είναι ούτε απλό ούτε αποκλειστικά ευρωπαϊκό. Πρόκειται για φαινόμενο βαθύτερο και συνολικότερο, που διατρέχει το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Δείτε τις ΗΠΑ, όπου το κρατικό χρέος έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ή το γεγονός ότι το συνολικό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος του πλανήτη διογκώνεται συνεχώς, παρά τις διαρκείς προσπάθειες «προσαρμογής». Θέλω να πω, πως το χρέος δεν αποτελεί μια απλή λογιστική ανισορροπία, αλλά την έκφραση πολύ βαθύτερων αντιφάσεων.

Στην ουσία, το χρέος αντανακλά το βασικό πρόβλημα του καπιταλισμού: την υπερσυσσώρευση κεφαλαίου, δηλαδή τη συσσώρευση τεράστιων κεφαλαίων που δεν μπορούν να επενδυθούν με ικανοποιητική κερδοφορία. Είναι μια «μάστιγα» που ο καπιταλισμός δεν μπορεί να αποφύγει, ανεξάρτητα από το ποια διαχείριση του επιλέγεται. Σε άλλες οικονομίες η αντίφαση εμφανίζεται ως πρόβλημα υπερβολικής κατανάλωσης και ελλειμμάτων, ενώ σε άλλες ως υπερβολικές επενδύσεις και πλεονάσματα. Η μορφή αλλάζει, το υπόβαθρο παραμένει κοινό.

Μετά το 2020, η ΕΕ και άλλες μεγάλες οικονομίες στράφηκαν σε επεκτατική διαχείριση και στην «πράσινη ανάπτυξη», ελπίζοντας ότι μέσω μεγάλων επιδοτήσεων και κρατικών παρεμβάσεων θα απορροφήσουν μέρος της υπερσυσσώρευσης. Ωστόσο, αυτή η πολιτική απέτυχε να δώσει σταθερή διέξοδο, ενώ αύξησε και τον πληθωρισμό. Σήμερα βλέπουμε όλο και πιο έντονα τη στροφή προς μια μορφή πολεμικής οικονομίας: εξοπλισμοί, γεωπολιτικές συγκρούσεις, αναδιάταξη αγορών ενέργειας.

Η ιστορική πείρα και η θεωρητική ανάλυση δείχνουν πως η υπερσυσσώρευση οδηγεί αναπόφευκτα σε κρίσεις και ότι πολλές φορές οι κρίσεις αυτές καταλήγουν σε πολέμους, ως μέσο «αναδιάρθρωσης» του συστήματος. Έτσι, το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό, ούτε καν ευρωπαϊκό, αλλά παγκόσμιο και τελικά δομικό του ίδιου του καπιταλισμού.

Εμείς ως ΚΚΕ ήδη από το 2010 είχαμε επισημάνει το είδος του προβλήματος, το γεγονός πως το χρέος δεν αποτελεί ελληνικό ή πρόβλημα του Νότου, αλλά γενικό, δομικό πρόβλημα του καπιταλισμού, και σήμερα επιβεβαιωθήκαμε.

Η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος η αριστερά συρρικνώνεται, γιατί;

Καταρχάς, σηκώνει πολλή συζήτηση ποιος εκπροσωπεί την «Αριστερά». Γιατί αν αναφέρεστε στα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας και της συστημικής «αριστεράς», είναι αυτά που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι «ντουντούκες» των πολιτικών της σάπιας ΕΕ των μονοπωλίων, τους έδωσαν «πιστοποιητικά» προοδευτικότητας, τις υπηρέτησαν και τις υπηρετούν σήμερα, συμμετέχοντας στις κυβερνήσεις της πολεμικής προετοιμασίας.

Αυτό αφήνει το περιθώριο σε λαϊκιστικές δυνάμεις, που εκφράζουν και υπαρκτές αντιθέσεις στο εσωτερικό της αστικής τάξης κάθε χώρας, να δημαγωγούν και να εμφανίζονται ως «αντισυστημικές», ενώ είναι τα καλύτερα παιδιά του συστήματος. Εδώ συμβάλει και η απουσία ή η οπισθοχώρηση του κομμουνιστικού κινήματος στις περισσότερες χώρες, κάτι που ευτυχώς δεν ισχύει στην Ελλάδα και αυτό κατά τη γνώμη μας αποτελεί ισχυρό ανάχωμα στην ακροδεξιά.

Πίσω στα δικά μας... Ο Ευάγγελος Βενιζέλος δήλωσε πρόσφατα ό,τι «Η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη και αυτό πιστοποιείται και από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό προγραμματισμό που ενέκρινε το υπουργικό Συμβούλιο, διότι δεν επιτρέπει στη χώρα να νιώθει ασφαλής και βιώσιμη εντός των σημερινών συνθηκών και της πρόγνωσης της παγκόσμιας οικονομίας που κάνουν όλοι δια γυμνού οφθαλμού, η χώρα υπνοβατεί» είπε χαρακτηριστικά. Άρα; Το παραγωγικό μοντέλο στο προσκήνιο;

Η συζήτηση για το «παραγωγικό μοντέλο» της Ελλάδας –και ευρύτερα της ΕΕ– τίθεται ολοένα και πιο συχνά στο δημόσιο διάλογο. Στην ουσία, όμως, αφορά κυρίως τις κλαδικές προτεραιότητες που διαμορφώνει η ίδια η καπιταλιστική οικονομία με δεδομένο ότι την Ελλάδα έχουμε υπερσυγκέντρωση στον τουρισμό και σχετικά περιορισμένη ανάπτυξη βαριάς βιομηχανίας.

Βέβαια η εκρηκτική ανάπτυξη του τουρισμού δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για κλάδο υψηλής κερδοφορίας, γι’ αυτό και τα τελευταία περίπου δεκαπέντε χρόνια όλες οι κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως χρώματος προώθησαν με τον ίδιο τρόπο αυτή την κατεύθυνση. Η επικέντρωση στον τουρισμό, μαζί με τις διεθνείς μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, έγιναν οι κλάδοι προτεραιότητας με μεγάλο όγκο επενδύσεων και υποδομών να κατευθύνονται προς τα εκεί.

Την ίδια στιγμή, όμως, τα προβλήματα των εργαζομένων δεν περιορίζονται στην Ελλάδα ούτε σχετίζονται μόνο με την «εσφαλμένη» επιλογή κλάδων. Αρκεί να δει κανείς πως σε όλη την ΕΕ παρατηρείται συμπίεση μισθών, ελαστικοποίηση εργασίας, αύξηση χρέους και διεύρυνση ανισοτήτων.

Απόδειξη ότι τα προβλήματα για το λαό δεν σχετίζονται με «παραγωγικό μοντέλο» και τελικά δεν είναι απλώς αποτέλεσμα κυβερνητικών επιλογών, αλλά προϊόν του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος, το οποίο οργανώνει την παραγωγή με μοναδικό κριτήριο την κερδοφορία. Ακριβώς αυτή η λογική είναι που παράγει τα προβλήματα: περιορισμό των εργασιακών δικαιωμάτων, εστίαση σε κλάδους με υψηλά κέρδη αλλά χαμηλή κοινωνική ανταπόδοση, αστάθεια και κυκλικές κρίσεις. Γι’ αυτό, στο προσκήνιο πρέπει να τεθεί όχι μόνο το «ποιοι κλάδοι θα αναπτυχθούν», αλλά το πραγματικό ερώτημα: ποιος παράγει τον πλούτο και ποιος τον καρπώνεται. Η αντιπαράθεση, τελικά, δεν είναι τεχνική, αλλά κοινωνική και πολιτική.

Έτσι, πράγματι το ερώτημα για το παραγωγικό μοντέλο έρχεται στο προσκήνιο. Μόνο που το πραγματικό του περιεχόμενο είναι: καπιταλιστική παραγωγή και ανάπτυξη για την κερδοφορία του κεφαλαίου ή παραγωγή και ανάπτυξη για τις λαϊκές ανάγκες που γίνεται από τον επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό της κοινωνικής ιδιοκτησίας του ριζικά διαφορετικού κοινωνικοοικονομικού συστήματος, του σοσιαλισμού.

Αν σας ζητούσα τους πυλώνες του δικού σας οικονομικού προγράμματος αυτοί είναι ποιοι;

Οι πυλώνες του οικονομικού προγράμματος του ΚΚΕ συγκροτούν μια συνολική πρόταση σοσιαλιστικής ανάπτυξης, που διαφοροποιείται ριζικά από τη λογική της καπιταλιστικής ανάπτυξης και κερδοφορίας. Πρώτο και θεμελιακό στοιχείο είναι η κοινωνική ιδιοκτησία στο σύνολο των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής, η κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας και του καπιταλιστικού κέρδους, σε συνδυασμό με τον επιστημονικό, κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας. Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεντρωμένοι παραγωγικοί πόροι, η ενέργεια, οι μεταφορές, οι μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, οι υποδομές, η γη και τα ορυχεία, θα σταματήσουν να αποτελούν καπιταλιστική ιδιοκτησία και να λειτουργούν ως πεδίο κερδοφορίας ιδιωτικών ομίλων, αλλά ως κοινωνική ιδιοκτησία.

Σε αυτό το πλαίσιο, η παραγωγή οργανώνεται με αποκλειστικό κριτήριο τις εργατικές και λαϊκές ανάγκες, όχι το κέρδος. Η συνδυασμένη ικανοποίηση αυτών των αναγκών γίνεται ο κεντρικός στόχος, διασφαλίζοντας ισόρροπη ανάπτυξη περιοχών και κλάδων και αποδέσμευση από τις αντιφάσεις της αγοράς. Η κάθετη και οριζόντια διασύνδεση των κλάδων –η καθετοποίηση της παραγωγής– δημιουργεί πολλαπλασιαστικά οφέλη σε όλους τους τομείς, εξαλείφοντας τις σπατάλες, τις αλληλοεπικαλύψεις και τις κρίσεις υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου.

Με κοινωνική ιδιοκτησία και κεντρικό σχεδιασμό, η παραγωγή μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, ακριβώς επειδή απελευθερώνεται από τα εμπόδια της κερδοφορίας και καθοδηγείται με κριτήριο την διευρυμένη κάλυψη των κοινωνικών αναγκών. Αυτό οδηγεί σε διεύρυνση της παραγωγής καταναλωτικών αγαθών και συνεπακόλουθη άνοδο του βιοτικού επιπέδου του λαού. Κομβικό στοιχείο αποτελεί ο εργατικός έλεγχος, δηλαδή η ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων στην οργάνωση, επίβλεψη και βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας.

Μέσα από όλα αυτά αναδεικνύεται ότι ο σοσιαλισμός αποτελεί τον μοναδικό πραγματικά ελπιδοφόρο δρόμο κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Για να ανοίξει αυτή η προοπτική σήμερα, το ΚΚΕ μπαίνει μπροστά στους αγώνες της εργατικής τάξης, των φτωχών αγροτών και αυτοαπασχολούμενων, του λαού γενικότερα όχι μόνο για να αναχαιτιστεί η επίθεση, αλλά και για να αποσπαστούν μέτρα ουσιαστικής ανακούφισης των εργαζομένων.

Σε μια χώρα που οι γεννήσεις μειώνονται ολοένα και περισσότερο, το δημογραφικό μπορεί να αντιμετωπιστεί δίχως την αξιοποίηση μεταναστών και προσφύγων;

Δυστυχώς, η συζήτηση που έχει ανοίξει για το λεγόμενο δημογραφικό πρόβλημα και την αξιοποίηση μεταναστών και προσφύγων, δεν αφορά την προστασία αυτών των βασανισμένων ανθρώπων. Στην πραγματικότητα γίνεται το όχημα για την ένταση της εκμετάλλευσής τους και την προώθηση διακρατικών συμφωνιών με τρίτες φτωχές χώρες για την εισαγωγή εργατικού δυναμικού.

Για να λέμε όμως τα πράγματα με το όνομά τους οι συμφωνίες αυτές έχουν "δουλεμπορικό" χαρακτήρα και στοχεύουν στην εξασφάλιση φθηνού και ευέλικτου εργατικού δυναμικού χωρίς δικαιώματα για λογαριασμό των μεγάλων ομίλων, όπως για παράδειγμα στον κλάδο του τουρισμού, των κατασκευών, για φθηνούς εργάτες γης. Και εννοείται πως δεν υπάρχει καμία εξασφάλιση ούτε για τις συνθήκες διαβίωσής αυτών των ανθρώπων, ούτε φυσικά για τα εργασιακά και ασφαλιστικά τους δικαιώματα. Θυμόμαστε όλοι την πρόσφατη άθλια διαφήμιση ενός δουλεμπορικού γραφείου που είχε αναδείξει η ΚΝΕ την περίοδο της ψήφισης της 13ωρης δουλειάς: "Προσφέρουμε εργάτες, χριστιανούς, γεροδεμένους, με χαμηλά μεροκάματα".

Στην Παιδεία τώρα. Η παράλληλη επιλογή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της ιδιωτικής φοίτησης αποτελεί μια ικανή απάντηση σε όσες οικογένειες αδυνατούν ενδεχομένως να ανταπεξέλθουν στο κόστος των σπουδών των παιδιών τους στην επαρχία;

Όχι! Δεν είναι λύση η ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης. Για την τριτοβάθμια που ρωτάτε, λέμε καθαρά ότι η κυβέρνηση πρέπει να καταργήσει τον νόμο για ιδιωτικά πανεπιστήμια, που καταδίκασε όλος ο ακαδημαϊκός κόσμος, και σήμερα, οι επιστημονικοί σύλλογοι μιλούν για Προγράμματα Σπουδών που μόνο πανεπιστημιακού επιπέδου δεν είναι…

Εμείς βέβαια το λέγαμε από την αρχή ότι τα δήθεν αυστηρά κριτήρια στην πραγματικότητα αφορούν το μέγεθος της τσέπης του φοιτητή - πελάτη. Λύση είναι να αντιμετωπιστεί το τεράστιο πρόβλημα της φοιτητικής στέγης, να φτιαχτούν δημόσιες και δωρεάν φοιτητικές εστίες, γενικά να χρηματοδοτηθεί η φοιτητική μέριμνα με βάση τις ανάγκες, αντί να δίνονται τα λεφτά του ελληνικού λαού στα πολεμικά σφαγεία.

Το μοντέλο που περιέγραψε ο Π/Θ για κατάργηση των πανελληνίων εξετάσεων και είσοδο των μαθητών στην Τριτοβάθμια με το συνολικό βαθμό απόδοσης και όχι με την αποτύπωση της στιγμής των εξετάσεων είναι βήμα σε θετική κατεύθυνση;

Φυσικά είναι πρόβλημα το «εξετασιοκεντρικό σύστημα» του σχολείου, που οδηγεί στη μεγάλη επιβάρυνση της οικογένειας με παράλληλα ιδιωτικά φροντιστήρια, που βλέπουμε όλο και να «κατεβαίνουν τάξη» για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν οι μαθήτριες κι οι μαθητές. Το πρόβλημα αυτό όχι μόνο δε λύνεται, αντίθετα θα χειροτερεύσει αν εφαρμοστούν οι εξαγγελίες που, ως τώρα έχουμε ακούσει, για το «εθνικό απολυτήριο». Γιατί στην πράξη δεν θα έχουμε κατάργηση των πανελλαδικών, αλλά τριπλές πανελλαδικές. Άρα, ακόμα περισσότερα χρήματα σε φροντιστήρια, γιατί η προετοιμασία θα ξεκινάει από ακόμα πιο μικρές τάξεις για τις πανελλαδικού τύπου εξετάσεις που θα επεκταθούν σε όλο το Λύκειο. Ακόμα μεγαλύτερο άγχος και νωρίτερα για τους μαθητές, μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση για τους γονείς.

Στην υγεία θέλω να πάμε. Στην περίοδο της πανδημίας έπεσαν στην Υγεία περισσότερα από 60 δις ευρώ. Γιατί εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε ένα προβληματικό, αναντίστοιχο των αναγκών των πολιτών δημόσιο σύστημα υγείας;

Έπεσαν 60 δισ, αλλά το μεγαλύτερο μέρος τους μπήκε στις τσέπες των ιδιωτικών ομίλων υγείας. Άλλος όμιλος έβαλε στη τσέπη από τα διαγνωστικά τεστ, άλλος από τα χειρουργεία που του πάσαρε το δημόσιο, επειδή έγινε σύστημα μίας νόσου, άλλος από τα διπλά νοσήλια που πλήρωνε το κράτος στον ιδιωτικό τομέα για ένα κρεβάτι. Τα υπόλοιπα προφανώς δεν έφτασαν για να καλύψουν τις ελλείψεις που έχουν δημιουργηθεί από τις διαχρονικές πολιτικές όλων των κυβερνήσεων.

Στην πανδημία βγήκαν συμπεράσματα, γιατί τραβήχτηκε η κουρτίνα και κατάλαβε όλος ο πλανήτης γιατί η υγεία δεν πρέπει να είναι εμπόρευμα. Αποδείχτηκε ο παρασιτικός ρόλος του ιδιωτικού τομέα υγείας που η κυβέρνηση συνεχίζει να στηρίζει. Αποδείχτηκε ο κρισιμότατος ρόλος των υγειονομικών του δημόσιου συστήματος που συνεχίζουν και τους έχουν υποαμοιβόμενους και εξαντλημένους, αποδείχτηκε η ανάγκη ενίσχυσης του ΕΣΥ και συνεχίζουν να αποθεώνουν την ατομική ευθύνη. Η κυβέρνηση αναποδογύρισε τα συμπεράσματα της πανδημίας με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω.

Στα εθνικά να πάμε τώρα. Ξεπαγώνει ο διάλογος και ο Π/Θ δήλωσε πως κρίνει πως το έδαφος είναι ώριμο για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας. Ισχύει; Δρομολογεί εξελίξεις η κυβέρνηση στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο (Τουρκία, Αίγυπτος, Γάζα, Λιβύη);

Από τον «πάγο» του «ψυγείου» στη «θερμότητα» του «φούρνου», των ευρωατλαντικών «μαγειρείων». Δεν είμαστε δα πρώτη φορά θεατές σ’ αυτό το έργο. Να εναλλάσσεται δηλαδή η διάθεση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ως «ανεμολόγιο», αλλά πάντα στη βάση συγκεκριμένων συμφερόντων. Μιλάμε για τα συμφέροντα, που σκοπεύουν να δέσουν πιο γερά τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, δηλαδή Ελλάδα και Τουρκία, απομακρύνοντας την Τουρκία από την «κακόβουλη επιρροή», όπως λένε της Ρωσίας, αλλά και με στόχο να αρχίσει το «φαγοπότι» των ενεργειακών μονοπωλίων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Ο «παρανομαστής» λέγεται «συνδιαχείριση», κι εκεί οδεύει η κυβέρνηση, τρέμοντας, όμως, για τις λαϊκές αντιδράσεις από τις επώδυνες συνέπειες που αυτή θα έχει για τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.

Ανάγκη για νέα μεταπολίτευση; Άλλαξαν οι καιροί, άλλαξαν οι ανάγκες και τα συνθήματα; Το ‘74 ήταν ψωμί παιδεία ελευθερία, σήμερα;

Το «ψωμί-παιδεία-ελευθερία» είναι απολύτως επίκαιρο σήμερα, γιατί καμία από αυτές τις λαϊκές ανάγκες δεν ικανοποιείται στο παρόν σύστημα στον βαθμό που επιτρέπει η εποχή, αντίθετα υπονομεύονται διαρκώς.

Επίσης, στις σημερινές συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας, είναι πιο επίκαιρο από ποτέ και το «Έξω οι ΗΠΑ, έξω το ΝΑΤΟ», που κυριαρχούσε επίσης στους αγώνες της εποχής, όσο κι αν κάποιοι που μιλάνε σήμερα για «νέα μεταπολίτευση», δηλώνουν περήφανοι που γέμισαν τη χώρα με αμερικάνικες βάσεις, για τη συνεργασία τους με τον Τραμπ και που έβαλαν χώρες στη φυλακή του ΝΑΤΟ.

Τα συνθήματα και οι αγώνες του παρελθόντος μας δίνουν πείρα, έμπνευση και ορμή για να συνεχίσουμε στις σημερινές συνθήκες, μέχρι την οριστική δικαίωσή τους.

Ποιο είναι το πολιτικό μοντέλο που αποτελεί την απάντηση στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί;

Είναι μόνο η εργατική – λαϊκή εξουσία, δηλαδή ο τρόπος διακυβέρνησης που βασίζεται στη συμμετοχή των ίδιων των εργαζομένων στη λήψη των αποφάσεων, ξεκινώντας από τον τόπο εργασίας και φτάνοντας μέχρι το ανώτατο, πανεθνικό επίπεδο, με δικαίωμα εκλογής και ανάκλησης των αντιπροσώπων τους, που δεν θα έχουν κανένα ιδιαίτερο προνόμιο.

Φυσικά, αυτό το μοντέλο για να λειτουργήσει, απαιτεί και ένα άλλο μοντέλο στην οικονομία, με κοινωνικοποιημένα τα μέσα παραγωγής του πλούτου, με κεντρικό επιστημονικό σχεδιασμό της οικονομίας για να καλύπτονται οι ανάγκες της κοινωνίας και όχι για το κέρδος των λίγων, όπως σήμερα.

Μιλάμε βέβαια για τον σοσιαλισμό, που προτείνει το ΚΚΕ στο Πρόγραμμά του και για τον οποίο παλεύουμε.

Το ΚΚΕ γιατί δεν κερδίζει από την υποχώρηση της απήχησης και της δυσαρέσκειας που εμφανίζει η κοινωνία στα συστημικά πολιτικά κόμματα;

Δεν προκύπτει αυτό από τα πραγματικά δεδομένα. Είχαμε διαδοχικές ανόδους στις βουλευτικές εκλογές του 2023, άνοδο στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές που ακολούθησαν και νέα άνοδο στις ευρωεκλογές του 2024, όπου φτάσαμε στο 9,3%, ποσοστό που διατηρούμε ή και αυξάνουμε στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.

Ξέρετε, όμως, ότι το ΚΚΕ δεν είναι κόμμα – ασανσέρ, να «φουσκώνει» με μια πρόσκαιρη υπερπροβολή από τα ΜΜΕ του συστήματος και μετά να «ξεφουσκώνει» το ίδιο εύκολα. Είμαστε, μάλιστα, το πιο «ριγμένο» κόμμα με βάση τα στοιχεία του ΕΣΡ, σε σχέση με την εκλογική μας δύναμη.

Εμείς έχουμε στο επίκεντρό μας τις πραγματικές διεργασίες στο εργατικό-λαϊκό κίνημα, στους αγώνες, εκεί που πραγματικά αλλάζουν τα πράγματα και οι συνειδήσεις και το ΚΚΕ είναι πάντα παρόν, στην πρώτη γραμμή. Για παράδειγμα, μόλις πριν λίγες μέρες, η παράταξη που στηρίζει το ΚΚΕ αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στην ΑΔΕΔΥ, για πρώτη φορά στα 100 της χρόνια, γκρεμίζοντας την παράταξη της ΝΔ, όπως έχει γίνει και σε πολλές άλλες περιπτώσεις.

Αν, το ό,τι ένας πρώην πρωθυπουργός όπως ο Αλέξης Τσίπρας που έχει κριθεί αυστηρά από εσάς αλλά και από μέρος της κοινωνίας για την απομάκρυνση του, από τις αρχικές προγραμματικές θέσεις του 2015, εμφανίζεται στο υποθετικό σενάριο της επιστροφής του, να έχει απήχηση στο 15-17% των πολιτών, αποτελεί αυτό καμπανάκι και σημείο προβληματισμού για τις δικές σας προτάσεις και τον τρόπο που πολιτεύεστε;

Το 17% ήταν το ποσοστό που πήρε ως αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ το 2023, από 36% που είχε φτάσει κάποτε, και τότε προβληματίστηκε ο ίδιος και παραιτήθηκε. Τώρα επιστρέφει - και μάλιστα με οφθαλμοφανή στήριξη από μεγάλα συμφέροντα - για να ξαναμαζέψει, στην καλύτερη περίπτωση, ένα αντίστοιχο ποσοστό που έχει σκορπιστεί σε 5-6 κόμματα που έχουν προκύψει από τις συνεχείς διασπάσεις του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν αντιλαμβάνομαι τι από τα παραπάνω πρέπει να προβληματίσει το ΚΚΕ…

Από το βιβλίο του, την Ιθάκη, τι ξεχωρίσατε;

Δεν μας λέει και τίποτα που δεν ξέραμε... Εδώ ήμασταν, άλλωστε, το 2015 και αντιπαλεύαμε την επιχείρηση εξαπάτησης του λαού που έστησε μαζί με εκείνους που «αδειάζει» στο βιβλίο του. Αλλά και αργότερα, ενάντια στο βάρβαρο μνημόνιο και τους εφαρμοστικούς νόμους που έφερνε για το χρηματιστήριο ενέργειας, για την παράδοση των σπιτιών του λαού στα funds, για τον ΦΠΑ στο 24% κ.ο.κ. Και βέβαια το 2019-2023, που κάναμε πραγματική αντιπολίτευση στην πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ του κ. Τσίπρα ήταν στην γραμμή «θα λογαριαστούμε μετά» και ψήφιζε το 50% των κυβερνητικών νομοσχεδίων.

Αυτό που «βγάζει μάτι» και στο βιβλίο είναι η προσπάθεια του κ. Τσίπρα να «πουλήσει» τον εαυτό του στο σύστημα ως αφοσιωμένο και πιο συνειδητό από ποτέ υπηρέτη του, απαλλαγμένο από «βαρίδια» του παρελθόντος, μήπως και πειστεί να του αναθέσει άλλη μια φορά τη «βρώμικη δουλειά», να συνεχίσει δηλαδή το έργο του κ. Μητσοτάκη.

Το 2026 είναι εκλογική χρονιά;

Αυτό θα το αποφασίσει ο πρωθυπουργός και όσοι μέχρι σήμερα τον στηρίζουν για να μένει στη θέση του, τόσο στη Βουλή όσο κυρίως απ’ έξω. Θα εξαρτηθεί, επίσης, και από το πότε θα είναι έτοιμος ένας εναλλακτικός πόλος που έχει ανάγκη το ίδιο το σύστημα για την αποκατάσταση της «ισορροπίας» του, δηλαδή για τον εγκλωβισμό της δυσαρέσκειας του λαού, που δυναμώνει. Εμείς είμαστε έτοιμοι, είτε γίνουν το 2026 είτε το 2027, να δώσουμε τη μάχη για να τους χαλάσει ο λαός τα σχέδια.

Για το ΚΚΕ ποιος είναι ο εκλογικός στόχος;

Να επιβεβαιωθεί η πορεία ισχυροποίησης του Κόμματος. Να εκλέξουμε περισσότερους κομμουνιστές βουλευτές, που θα αποτελούν την πραγματική αντιπολίτευση στην αντιλαϊκή πολιτική της όποιας κυβέρνησης μέσα στη Βουλή και θα δίνουν κάθε μέρα το «παρών» στους αγώνες του λαού μας, όπως, άλλωστε, κάνουμε κάθε μέρα, χωρίς να περιμένουμε τις εκλογές. Για να ανοίξει τελικά ένας ριζικά διαφορετικός δρόμος για τη χώρα.

Και αριθμητικά;

Δεν συνηθίζουμε να βάζουμε αριθμητικούς στόχους, γιατί αυτό έχει να κάνει και με το ποσοστό της συμμετοχής και με άλλους απρόβλεπτους παράγοντες. Όσο πιο ψηλά γίνεται και σαφώς πιο ψηλά από εκεί που είμαστε σήμερα.

Η δική σας Ιθάκη (όχι προσωπική, συλλογική) ποια είναι;

Η «Οδύσσεια» του λαού μας θα τελειώσει όταν απαλλαγεί από αυτό το σάπιο σύστημα, που γεννά μόνο φτώχεια, εκμετάλλευση, κρίσεις και πολέμους. Για να συμβεί αυτό χρειάζεται να το πάρει αλλιώς. Να απορρίψει τη λογική της αναζήτησης του μικρότερου κακού ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη, να κλείσει τα αυτιά του στις Σειρήνες της υποταγής και της αναμονής, να γυρίσει την πλάτη σε όσους τον θεωρούν Λωτοφάγο και του ξανασερβίρουν συνεχώς το ίδιο μπαγιάτικο προϊόν με νέο περιτύλιγμα. Με το ΚΚΕ, προχωράμε μπροστά.

Το Β´ μέρος της συνέντευξης του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στην ιστοσελίδα «Nonpapers» και τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο
Πηγή: Eurokinissi

Συνέντευξη παραχώρησε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας στην ιστοσελίδα «Nonpapers» και τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο. 

Παρακάτω παραθέτουμε το Β' μέρος της συνέντευξης:

Κύριε Κουτσούμπα, το μοντέλο ειρηνευτικής συμφωνίας που έφερε ο Αμερικανός πρόεδρος για την Ουκρανία, δημιουργεί προβληματισμό για τα ελληνοτουρκικά και το κυπριακό;

Σαφώς και είναι ανησυχητικό, αλλά δεν ήρθε κι από «παρθενογένεση». Εμείς τουλάχιστον δεν είμαστε «πεφτοσυννεφάκηδες». Είχε προηγηθεί η εισβολή και κατοχή της Κύπρου, από τη «σύμμαχο» Τουρκία, η απόσχιση του Κοσόβου με τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς, η διάλυση της Λιβύης επίσης με την επέμβαση του ΝΑΤΟ, το Αφγανιστάν, η Συρία και τόσα άλλα, που δείχνουν πως οι πρώτοι διδάξαντες του «αναθεωρητισμού» του διεθνούς δικαίου είναι οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ, η ΕΕ, αυτούς και το «έργο» τους στη διάλυση του διεθνούς δικαίου, αντέγραψε η ηγεσία της καπιταλιστικής Ρωσίας. Είναι λες και πήρε το «σκονάκι της αντιγραφής» ακόμη και στα επιχειρήματα που αξιοποίησε, προσθέτοντας και ολίγη αντιφασιστική «σάλτσα».

Ο Π/Θ αναφέρει πως προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η διαρκής ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, τονίζοντας ότι η χώρα μπορεί να δαπανά πάνω από 3% του ΑΕΠ για την άμυνα και να επιστρέφει στους πολίτες μέρισμα της ανάπτυξης, πετυχαίνοντας πλεονάσματα.

Δύο τα ερωτήματα: Υπάρχει όντως αυτή η δυνατότητα βάσει των οικονομικών δεδομένων; Ο τρόπος με τον οποίο εξοπλίζονται σήμερα οι ένοπλες δυνάμεις απαντά στις ανάγκες της χώρας;

Δεν επιτρέπεται αφέλεια. Τα γεγονότα έχουν τεκμηριώσει πως η κυβέρνηση δαπανά δισεκατομμύρια ευρώ, όχι για την άμυνα, την ασφάλεια της χώρας, αλλά για τις ανάγκες της αστικής τάξης, π.χ. των εφοπλιστών, που θέλουν πολεμικό στόλο εκεί που διαφεντεύονται τα συμφέροντά τους και βέβαια των συμμάχων τους, του ΝΑΤΟ, της ΕΕ, των ΗΠΑ. Ετσι κατέληξε η ελληνική πυροβολαρχία «πάτριοτ» στη Σαουδική Αραβία, ενώ πάνω από τα Βαλκάνια, σπαταλούνται ετησίως δεκάδες εκατομμύρια σε καύσιμα περιπολίας των ελληνικών μαχητικών, δήθεν για «προστασία» των γειτονικών χωρών από τη Ρωσία. Κι αυτά την ώρα, που η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως δεν έχει για την Υγεία, την Παιδεία, τις συντάξεις και τους μισθούς. Αυτή η ταξική πολιτική είναι «ο ελέφαντας στο δωμάτιο». Κι οι νέες φρεγάτες, κι αυτές για τα μέτωπα της σύγκρουσης του ευρωατλαντικού μπλοκ με τους ανταγωνιστές του στη θάλασσα της Νότιας Κίνας τις έχουν.

Η Ελλάδα σύμφωνα με τη νέα πρέσβη των ΗΠΑ αλλά και την κυβέρνηση, μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο με τον αγωγό αερίου της Ρεβυθούσας. Πόσο σημαντικός είναι αυτός ο αγωγός -σήμερα και σε βάθος χρόνου; Ποια τα οφέλη για τη χώρα μας – εισπράττουμε κάτι στα εθνικά θέματα;

Σαφώς ο αγωγός είναι σημαντικός, αλλά για συγκεκριμένα συμφέροντα. Σε μια βαθιά διαιρεμένη κοινωνία σε τάξεις, όπως είναι η ελληνική, τα όποια οικονομικά οφέλη θα κατευθυνθούν στα λίγα μεγάλα μονοπωλιακά συμφέροντα, που θα μπούνε στο «ψητό». Οι υπόλοιποι θα πρέπει να αρκεστούν στη … «μυρωδιά», δηλαδή στις υποσχέσεις, σε μεγαλοστομίες, σε εθνικά οράματα και τα σχετικά από τη σφαίρα της προπαγάνδας του εθνικού πατριωτισμού. Κι όσον αφορά τα εθνικά θέματα, εδώ η κυβέρνηση καλλιεργεί ηθελημένα μια πλαστή εικόνα, ότι έχει καταφέρει να είναι η “αγαπημένη” του κ. Τραμπ, κι αυτό δήθεν θα ωφελήσει τα εθνικά συμφέροντα. Η προσγείωση θα είναι ανώμαλη. Μάλιστα, θα έλεγα πως η εξέλιξη μας βάζει σε επικίνδυνους ατραπούς...

Έχετε παρακολουθήσει το ζήτημα που έχει ανακύψει με την Cosco και το λιμάνι του Πειραιά; Μπορούν κατόπιν συμφωνιών να εγείρονται τέτοια ζητήματα και να μπαίνουμε ανάμεσα στην κόντρα ΗΠΑ-Κίνας; Κερδίζουμε κάτι από αυτό; Υπάρχει λογική στη σκέψη για αναβάθμιση του λιμανιού της Ελευσίνας;

Καλά, όχι μόνο η κυβέρνηση, αλλά και τα άλλα κόμματα υποστηρίζουν τη λογική της μετατροπής της χώρας σε “κόμβο” ενεργειακό και διαμετακομιστικό, προσδοκώντας την αύξηση της κερδοφορίας μεγάλων ελληνικών μονοπωλίων, όπως λένε για να αυξηθεί η “πίτα” της οικονομίας, μπας και πέσει και κανένα ψιχουλάκι παρακάτω. Αυτός ο σχεδιασμός “κουμπώνει” κάθε φορά και με τα σχέδια της ΕΕ, των ΗΠΑ, του Ισραήλ, της Κίνας κ.ά., που μεταξύ τους βρίσκονται σε ανταγωνισμό. Είπα πριν, ότι μπαίνουμε σε επικίνδυνους ατραπούς. Γιατί πράγματι η χώρα και ο λαός μας μπαίνει στις μυλόπετρες των ανταγωνισμών μεγάλων δυνάμεων όπως είναι οι ΗΠΑ, η Κίνα, η ΕΕ, Ρωσία.

Να βάλω όμως και μια άλλη πλευρά. Η Ουκρανία πριν τον πόλεμο ήταν κόμβος ενεργειακός, είχε δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα δικτύου φυσικού αερίου και πετρελαίου και από το λιμάνι της Οδησσού γινόταν το 20-25% του εμπορίου στη Μαύρη Θάλασσα. Σήμερα ο λαός της ματώνει! Γιατί “κόμβος” σημαίνει κέρδη για τους λίγους, αιματοχυσία για τους πολλούς. Ούτε, βέβαια, τους έσωσαν οι σύμμαχοί τους, οι ευρω-αμερικάνοι, κι ας μας τους παρουσιάζουν εδώ ως “εγγύηση” ασφάλειας και ειρήνης.

Καλή ή κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της Μόσχας, η πρόταση Τράμπ για ειρήνευση στην Ουκρανία;

Η αµερικανική προεδρία Τραµπ κοιτάει να στρώσει το έδαφος για την κερδοφορία των αμερικάνικων μονοπωλίων, που θα συμμετέχουν στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, στην εκμετάλλευση του ορυκτού της πλούτου, αλλά και με την πολιτικό-οικονομική συνεργασία με τη Ρωσία, την προσπάθεια να την τραβήξουν ή να την ουδετεροποιήσουν στη μεγάλη αναμέτρηση με την Κίνα. Εκεί στοχεύουν και βέβαια η όποια συμφωνία θα είναι προσωρινή, γιατί δεν θα επιλύει τις πραγματικές αιτίες αυτής της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης, απλώς θα τις κρύψει “κάτω από το χαλί”.

Κερδίζει κάποιος από τον πόλεμο στην Ουκρανία;

Το σίγουρο είναι ότι αιματοκυλούν δύο λαούς που έζησαν και μεγαλούργησαν μαζί στα χρόνια του σοσιαλισμού. Κερδίζουν βεβαίως τα μονοπώλια της πολεμικής οικονομίας, οι αστικές τάξεις, που πατάνε πάνω στο μίσος για να εδραιώσουν την εξουσία τους και την εκμετάλλευση των λαών, κερδίζουν τα ενεργειακά μονοπώλια της “πράσινης” ανάπτυξης, κερδίζουν διάφοροι μεσάζοντες, που αξιοποιούν την κατάσταση με τις κυρώσεις και πάει λέγοντας.

Πόσο ρεαλιστικές είναι οι τοποθετήσεις των Ευρωπαίων απέναντι στο σχέδιο Τράμπ;

Οι κυρίαρχοι κύκλοι της ΕΕ θεωρούν πως στους σχεδιασμούς του Τραμπ δεν υπολογίζονται τα δικά τους συμφέροντα, γι’ αυτό και αντιδρούν. Όμως κι οι ευρωπαίοι δεν είναι ενιαίοι. Υπάρχουν μονοπώλια και μεγάλα συμφέροντα στην ΕΕ, που χάνουν από τον πόλεμο, όταν άλλα μονοπώλια και μεγάλα συμφέροντα κερδίζουν και ενισχύονται. Γι’ αυτό βλέπουμε και σοβαρές πολιτικές διεργασίες στο εσωτερικό των χωρών της ΕΕ. Είναι φανερό πως μεγαλώνει η φαγωμάρα τους.

Πρέπει η Μόσχα να πληρώσει για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας;

Αυτό που ονομάζεται ανοικοδόμηση, είναι ένα μεγάλο “φαγοπότι”, που θα στρώσουν οι κατασκευαστικές εταιρείες σε βάρος των λαών της Ουκρανίας και της Ρωσίας. Θα είναι η βάση για το παραπέρα ξεζούμισμά τους, υποθηκεύοντας το μέλλον πολλών γενεών. Έχει πρόσημο και η ανοικοδόμηση, πρόσημο αντιλαϊκό, φιλομονοπωλιακό, καπιταλιστικό.

Μπορεί η Ευρώπη δίχως τις ΗΠΑ να ξεφύγει από το μοντέλο της δεδομένης και φτηνής ασφάλειας από το ΝΑΤΟ εξοπλιζόμενη, δημιουργώντας έναν σύγχρονο στρατό; Υπάρχει ανάγκη; Απειλείται όντως από τη Ρωσία;

Να έχουμε υπόψη μας πως αυτό που ονομάζεται Ευρώπη, δηλαδή η ΕΕ είναι μόλις το 42% των ευρωπαϊκών εδαφών, ενώ το 58% ανήκει σε ευρωπαϊκά κράτη, που δεν είναι ενταγμένα στην ΕΕ. Η ίδια η ΕΕ είναι ένα αντιδραστικό δημιούργημα, που έχει σκοπό να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών μονοπωλίων. Μόνον βάσανα έχουν να μετρούν οι λαοί της Ευρώπης από αυτήν την ΕΕ. Τώρα, αυτό το αντιδραστικό δημιούργημα επιδιώκει να αποκτήσει και πολεμικά “μπράτσα”, ώστε να ανταποκρίνεται στις συνθήκες του ανταγωνισμού με τους ανταγωνιστές του, που δεν είναι μόνον η Ρωσία, αλλά και οι ΗΠΑ, η Κίνα κ.ά., με τις οποίες συνεργάζεται και ανταγωνίζεται.

Η οικονομία του πολέμου αποτελεί απάντηση ή πρόβλημα στη στασιμότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών; Ποιοι ωφελούνται από αυτό το οικονομικό μοντέλο;

Η πολεμική οικονομία έχει πολλαπλές προεκτάσεις, με την έννοια πως εκτός από τη ροή πόρων, που αντί να δοθούν για κοινωνικές ανάγκες θα δοθούν στις πολεμικές βιομηχανίες και άλλου, εκτός από την επιδίωξη της ΕΕ να συμμετέχει και στρατιωτικά πιο ενεργά στους ανταγωνισμούς με άλλες δυνάμεις στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή, σε άλλες περιοχές, αιματοκυλώντας λαούς, αξιοποιείται από τους κυρίαρχους κύκλους και για να επιβάλλουν στους λαούς “σιγή νεκροταφείου” στις κοινωνικές διαμαρτυρίες, στους αγώνες. Σου λένε, με άλλα λόγια, τώρα μη μιλάς, μη διεκδικείς, γιατί προετοιμαζόμαστε για πόλεμο. Όλο αυτό είναι απόρροια της παραπέρα αντιδραστικοποίησης της ιμπεριαλιστικής ΕΕ και δεν έχει καμία σχέση με τις ανάγκες των λαών της.

Η Συμφωνία των 20 σημείων για την ειρήνευση στη Γάζα, αποτελεί μια χαραμάδα ελπίδας για παύση του πολέμου κι επίλυση των διαφορών μεταξύ Ισραήλ-Παλαιστίνης;

Μα η σφαγή συνεχίζεται, κατοχικά στρατεύματα παραμένουν στη Γάζα ενώ το σχέδιο μετατροπής της σε προτεκτοράτο των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι σε εξέλιξη. Θα το πω πολύ απλά: τίποτα δεν μπορεί να λυθεί χωρίς τη λευτεριά του λαού της Παλαιστίνης, χωρίς την ίδρυση του κράτους του, στα σύνορα πριν το 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, χωρίς κατοχικές δυνάμεις, εποικισμούς και εποίκους, την απελευθέρωση των δεκάδων χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων, την επιστροφή των προσφύγων.

Γιατί οι Ευρωπαίοι χειροκρότησαν τη Συμφωνία αυτή παρά το γεγονός ότι δεν είχε χρονοδιαγράμματα και ξεκάθαρη περιγραφή των σταδίων εφαρμογής και των εμπλεκόμενων, ενώ στην περίπτωση της Ουκρανίας μια αντίστοιχη συμφωνία μίλησαν για ανάγκη δίκαιης συμφωνίας. Για τους παλαιστίνιους είναι δίκαιη η Συμφωνία;

Γιατί η ΕΕ, όπως και οι ΗΠΑ, το Ισραήλ πιστεύουν πως με τη συμφωνία αυτή μπορούν να αδυνατίσουν την απελευθερωτική πάλη του λαού της Παλαιστίνης, να δυσκολέψουν έως και να εξαφανίσουν τη λύση των δύο κρατών. Σαφώς και είναι άδικη συμφωνία, όπως άλλωστε και τόσες άλλες που “μαγειρεύτηκαν” και “σερβιρίστηκαν” από τα επιτελεία των ιμπεριαλιστών.

Το Ισραήλ θα πρέπει να λογοδοτήσει για όσα διεπράχθησαν στη Γάζα; Θα πρέπει να πληρώσει για την ανοικοδόμησή της;

Σαφώς και το έγκλημα, που διέπραξε το Ισραήλ στη Γάζα δεν πρέπει να ξεχαστεί. Ο Νετανιάχου όπως και οι άλλοι υπεύθυνοι θα πρέπει να λογοδοτήσουν. Το κύριο, ωστόσο, ζήτημα δεν είναι στενά οικονομικό, με την έννοια της απομάκρυνσης των συντριμμιών και της ανοικοδόμησης όσων διέλυσε η πολεμική μηχανή του Ισραήλ, και βέβαια των σορών δεκάδων χιλιάδων αθώων. Είναι πολιτικό. Έχει να κάνει με την κατοχή, τη γενοκτονία σε βάρος του λαού της Παλαιστίνης, του απαρτχάιντ, που έχει επιβληθεί σε βάρος του από το Ισραήλ, με τις πλάτες της λεγόμενης “διεθνούς κοινότητας” και παρά την κατακραυγή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλον τον κόσμο.

Η επίθεση της Χαμάς την 7η του Οκτώβρη ήταν τρομοκρατία;

Η έννοια της τρομοκρατίας έχει γίνει στις μέρες μια έννοια “λάστιχο”, που αξιοποιείται από τις ΗΠΑ, την ΕΕ, τη Ρωσία, την Τουρκία, όλα τα αστικά κράτη στον ένα ή άλλο βαθμό διφορούμενα, όπως λέμε κατά πως τον καθένα βολεύει. Γνωρίζετε, πως το ΚΚΕ το χωρίζει χάσμα από τις ιδεολογικές, φιλοσοφικές, πολιτικές προσεγγίσεις και πρακτικές της συγκεκριμένης οργάνωσης, αλλά σε κανένα δεν θα κάνουμε τη χάρη να χαρακτηρίσουμε τρομοκρατία την πάλη ενός λαού, που βιώνει την κατοχή εδώ και 7 δεκαετίες. Άλλωστε, δε δίνουμε καμία βάση στα κατασκευασμένα από τις ισραηλινές αρχές πειστήρια για τις «αγριότητες της Χαμάς», με πολλά από αυτά τα fakenews να έχουν καταπέσει μετά τα πρώτα 24ωρα, μεταξύ άλλων και σε παρουσιάσεις αποδεικτικών στοιχείων στις οποίες προχώρησαν Έλληνες δημοσιογράφοι, σε δημόσιες εκδηλώσεις που πραγματοποίησαν. Το έχουμε πει πολλές φορές. Πραγματικός τρομοκράτης είναι ο κατακτητής, το κράτος-δολοφόνος, του Ισραήλ και ο παλαιστινιακός λαός, όπως κάθε λαός έχει το δικαίωμα να οργανώσει τον αγώνα του με τα μέσα που αυτός κρίνει.

Το παλαιστινιακό θα λυθεί κάποτε ή οι σημερινές ενέργειες του Ισραήλ αποτελούν την ταφόπλακα σε όποια πιθανότητα λύσης των δύο κρατών;

Δεν υπάρχει περίπτωση να μην καταφέρει ο λαός της Παλαιστίνης, που έχει κερδίσει το σεβασμό όλης της αγωνιζόμενης ανθρωπότητας, να μην αποκτήσει τη δική του πατρίδα. Θα το κατακτήσει μέσα από πολύ σκληρό αγώνα και τη αλληλεγγύη των λαών όλους του κόσμου, ανάμεσά τους και του ελληνικού. Όσα εμπόδια κι αν του βάλουν, όσες “ταφόπλακες” κι αν εφεύρουν.

Ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα στην περιοχή;

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με αιχμή τη βαρβαρότητα του ισραηλινού κατοχικού κράτους σε βάρος του λαού της Παλαιστίνης, σχετίζεται με την επιδίωξη της αστικής τάξης του Ισραήλ να επιβάλει έναν τέτοιο σχεδιασμό, που θα την αναδείξει σε βασική δύναμη σε όλη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, είτε με το «καρότο» των οικονομικών συμφωνιών, τύπου «Αβραάμ», είτε με το «μαστίγιο» της στρατιωτικής επιθετικότητας, της εισβολής και κατοχής ξένων εδαφών και της στρατιωτικής αποδυνάμωσης άλλων ανταγωνιστικών αστικών καθεστώτων της περιοχής, όπως, για παράδειγμα του Ιράν. Αυτή η αναβάθμιση του ρόλου του Ισραήλ, μεταξύ άλλων και ως διαμετακομιστικού «κόμβου» Ασίας - Ευρώπης, αξιοποιώντας και τα εδάφη του παραλιακού «φιλέτου» της Λωρίδας της Γάζας, την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στη Μεσόγειο, προσπαθούν να αξιοποιήσουν για τους δικούς τους στόχους οι ΗΠΑ και η ΕΕ.

Πως ερμηνεύεται την αποδοχή του σημερινού προέδρου της Συρίας Αλ Σαράα από τη διεθνή κοινότητα και τους οργανισμούς με δεδομένο ότι το παρελθόν του δεν το λες και συνώνυμο του διεθνούς δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων… Έχει κλείσει το κεφάλαιο του εμφυλίου στη Συρία;

Εδώ κι αν φαίνεται η υποκρισία τους για την τρομοκρατία. Οι τρομοκράτες μπήκαν στο ευρωατλαντικό ιμπεριαλιστικό “πλυντήριο” και βγήκαν “αγγελούδια”, μιας και τους πήγε “γάντι” με τον σχεδιασμό συρρίκνωσης της ρωσικής επιρροής στη Μέση Ανατολή. Μιλάμε για ένα αντιλαϊκό καθεστώς, που αναδείχτηκε με τις “πλάτες” της Τουρκίας και ήδη έχει δώσει αρνητικά δείγματα γραφής στον έναν χρόνο ύπαρξής του. Τίποτα δεν έχει τελειώσει, τα πάντα είναι πάνω σε μια κινούμενη άμμο των ανταγωνισμών των αστικών τάξεων και ιμπεριαλιστικών δυνάμεων στη Συρία και στην ευρύτερη περιοχή, όπου οι φυλετικές και θρησκευτικές διαφορές, όπως και οι μεγάλες κοινωνικές αντιθέσεις μπορούν να δώσουν νέες διεργασίες.

Απέτυχε το Σοσιαλιστικό μοντέλο Τσάβεζ ή οι εναλλακτικές προτάσεις είναι ανίσχυρες απέναντι στους μηχανισμούς ελέγχου της παγκόσμιας οικονομίας;

Η ουσία βρίσκεται στο ότι ο καπιταλισμός, όπως και κάθε κοινωνικοοικονομικό σύστημα έχει ατσάλινους νόμους. Ακόμη κι αν βαφτίσεις τον καπιταλισμό “Σοσιαλισμό του 21ου αιώνα” και δώσεις και 5 ψίχουλα παραπάνω σε κάποιες μερίδες εργαζομένων, δεν μπορείς να ξεφύγεις από την αδυσώπητη κι εκμεταλλευτική φύση του. Ο Τσάβες και, βέβαια πιο φανερά ο Μαδούρο στη συνέχεια, μπορεί να έλεγαν μεγάλα λόγια περί “επανάστασης” και “σοσιαλισμού”, αλλά από την εποχή του Μαρξ και του Λένιν είναι γνωστό, πως η επανάσταση προϋποθέτει βαθιές κοινωνικό-πολιτικές αλλαγές, που ποτέ δεν έγιναν στη Βενεζουέλα. Είναι σαν να θες να κάνεις ομελέτα, χωρίς να σπάσεις τα αυγά. Γίνεται; Έπειτα, από τη στιγμή που η χώρα και η οικονομία της δουλεύει με βάση το κέρδος, όταν η εργατική δύναμη εξακολουθεί να είναι εμπόρευμα, όταν η χώρα είναι τόσο διασυνδεδεμένη με την παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία και γίνεται “μπαλάκι” στους ανταγωνισμούς των ισχυρότερων παικτών, όσες φορές κι αν κλείνεις τη λέξη “αντιιμπεριαλισμός” δεν θα υπάρξει όφελος...

Γιατί ο Τράμπ απειλεί το Καράκας και γιατί βάζει στο στόχαστρο και τον Πέδρο στην Κολομβία; Ποιο είναι το διακύβευμα;

Μια ματιά στην πρόσφατη «Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας» των ΗΠΑ, μας δίνει την απάντηση, που βρίσκεται στη λεγόμενη “επανεγκαθίδρυση” της αμερικανικής κυριαρχίας στο δυτικό ημισφαίριο. Από ποιόν κλονίστηκε αυτή η κυριαρχία; Τα στοιχεία δείχνουν πως η Κίνα ενισχύει ραγδαία το εμπορικό της αποτύπωμα, ειδικά στη Νότια Αμερική. Είναι πλέον ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Νότιας Αμερικής και δεύτερος - μετά τις ΗΠΑ - συνολικά στην Κεντρική Αμερική, στη Νότια Αμερική και στην Καραϊβική. Ετσι η «Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ» σηματοδοτεί και για την αμερικάνικη ήπειρο το πέρασμα σε μια ακόμα πιο επικίνδυνη για τους λαούς φάση του ανταγωνισμού για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Για τον Πέδρο, τον σοσιαλδημοκράτη πρόεδρο, να πω, πως έχει λάβει το μήνυμα, εάν κρίνω από τις τελευταίες δηλώσεις του, που συστήνει “μεταβατική δημοκρατική κυβέρνηση” στη Βενεζουέλα, για να μην περάσει, όπως λέει η κρίση και στη χώρα του.