Το 1947-48 στο Έκτακτο Στρατοδικείο Κιλκίς, την Τρίτη-Τετάρτη καταδίκαζαν και χαράματα Σαββάτου εκτελούσαν. Οι τόποι των εκτελέσεων ήταν συνήθως κοντά στο δημόσιο δρόμο για να είναι εύκολη η πρόσβαση των φορτηγών και κοντά στα νεκροταφεία, όπου πετούσαν από τον μαντρότοιχο τα πτώματα μέσα σε κοινούς λάκκους δίπλα στον τοίχο.
Ένα παράδειγμα εκτελέσεων στις γιορτές των Χριστουγέννων του ‘47
Βουβά μοιρολόγια στους τόπους της εκτέλεσης
Μα πως γίνεται να είναι έξι εκτελεσμένοι και πέντε μόνο αίματα; Ας τα μετρήσω πάλι. Ένα, δύο, τρία…μ’ αυτό εδώ το αίμα είναι πολύ, θα είναι από δύο. Ίσως ο θείος Μάμαντος ο Λαπουρίδης στην ύστατη στιγμή του ν’ αναλογίστηκε τα έξι του ορφανά (το τελευταίο ο Γιωργάκης, μωρό στην αγκαλιά) και να ‘πεσε στην αγκαλά του συγγενή του Γιάννη Βασιλειάδη για παρηγόρεια και να ‘σμιξαν τα αίματά τους.
Καλέ μου θείο Μάμαντε, με τ’ ολοστρόγγυλο και ροδαλό σαν της αυγής τον ήλιο πρόσωπό σου και με τα δυο σου κεφαλαία γράμματα (το Λ και το Μ, τα αρχικά του ονόματός σου), που χάραξες στην πόρτα του κελιού σου με τελευταία χρήση των πολύπαθων νυχιών σου, τουλάχιστο δε θα πονάνε πια τα πληγωμένα δάχτυλα με τα βγαλμένα νύχια σου.
Κι εσένα θείο Γιάννη Βασιλειάδη, προλάβανε τουλάχιστο να γιάνουν οι μαρτυρικές πληγές σου προτού να σε σκοτώσουν; Ποτέ μου δε θα σε ξεχάσω ήρωα θείο Γιάννη Βασιλειάδη, θείο Γαράγιαννε…Έτσι τον προσφώνησα την τελευταία φορά που τον είδα στο κελί των μελλοθάνατων και χαμογέλασε!
Μα θα την πω τούτη τη λεπτομέρεια:
Σηκώθηκα στις μύτες των ποδιών μου για να φτάσω στο μικρό παραθυράκι του κελιού και τούπα συνομωτικά: «Θείο Γαράγιαννε, εσύ που είσαι τόσο ηρωϊκός, δώσε κουράγιο στον αδελφό μου που είναι μικρός (μου το είπε η μάνα μου απ’ τον κρυψώνα της κι εγώ εκτελούσα με ευλάβεια τις εντολές της). Κι ο ήρωας Μεταλλικιώτης Γιάννης Βασιλειάδης, ο θείος «Γαράγιαννες» μου χαμογέλασε, και μια λάμψη απ’ τα μαργαριτάρια των όμορφων δοντιών του, φώτισε τη θλιμμένη παιδική ψυχή μου και καταγράφηκε ανεξίτηλα στη μνήμη μου. Κι ύστερα ο θείος Γιάννης Βασιλειάδης μου είπε σοβαρά και επιγραματικά: «Ο Γιώργης είναι παλληκάρι και μας στηρίζει όλους! Αυτό να πεις στη μάνα σου».
Κι αυτό εδώ το λίγο αίμα; Θα ‘ναι σίγουρα του παπούλη μου του Σάββα Σοφιανίδη ανήμερα της Παναγίας. Σήμερα εκεί είναι ανθοπωλείο. Γλυκέ μου παππούλη, Σάββα, θα στέρεψε το αίμα σου στη σκέψη των ορφανών παιδιών του μοναχογιού σου του Λάζαρου, του κατασφαγμένου από της ΠΑΟ τα θεριά. Το πορτοφόλι σου το έδωσα, για το Νικολάκη. Σα μεγαλώνουν ο Νίκος και η Νίκη, τα εγγόνια σου, θα τους μιλήσω για σένα, για την τελευταία φορά που σε είδα στο κελί των μελλοθανάτων, για τον απίστευτο μεταλλικιώτικο ηρωϊσμό σου!
Κι εσένα, θείο Χάμπο Βαρενίδη, με τα πολλά μικρά παιδιά και το περίσσιο κιμπαρλίκι, θα σε κρατήσω στη μνήμη μου. Ήσουν ψηλός, λεπός με γκριζογάλανα μεγάλα μάτια, λιγομίλητος με μια τραγιάσκα προλεταριακή στ’ ολόξανθο κεφάλι σου.
Κι εσείς θείοι από το Κιλκίς και το Σερσεμπλή που δεν σας ξέρω παρά μονάχα από αυτό το νωπό ακομα αίμα (σας είδα μόνο μια φορά μετά την καταδίκη), θα σας θυμάμαι οπωσδήποτε. Θα θυμάμαι όλα τα κατακόκκινα αίματα, σ’ αυτό εδώ τον τόπο της εκτέλεσης, πλαϊ στη δημόσια (δεξιά καθώς φεύγουμε από το Κιλκίς, κι αριστερά καθώς ερχόμαστε από το Μεταλλικό).
Ε παππού μπαρμπά-Μιχάλη Αλμετίδη, με το παχύ στριφτό μουστάκι και το χοντρό ραβδί των μακρινών σου πορειών, μη θαρρείς και πως σε ξέχασα! Δεν ξέρω μόνο τον τόπο της εκτέλεσής σου (αλλού σκοτώναν στις αρχές). Ξέρω όμως, πως ήσουν από τους πρώτους ηρωϊκούς εκτελεσμένους του εγκληματικού στρατοδικείου του Κιλκίς. Ήταν Ιούνης περίοδος εξετάσεων στο Γυμνάσιο, και τα εγγόνια σου κλαίγανε και δεν μπορούσαν να διαβάσουν. Το θυμάμαι και απ’τα μαύρα κορδελάκια της εγγονής σου της Αλεξάνδρας της φιλενάδας μου, τα μαύρα κορδελάκια που λίγο αργότερα τα φόρεσα κι εγώ.
Παππού μπαρμπά-Μιχάλη, τα μαύρα κορδελάκια είναι πολύ συνηθισμένα σ’αυτά τα μαύρα χρόνια.
Όλα σχεδόν τα γυμνασιοκόριτσα του χωριού μας και πολλά από τα γύρω χωριά, φοράνε μαύρα κορδελάκια στις πλεξούδες τους, σε αντικατάσταση των άσπρων που φοράνε υποχρεωτικά όλα τα κορίτσια του Γυμνασίου Κιλκίς.
Ο γυμνασιάρχης μας πολύ ενοχλούνταν από τα μαύρα κορδελάκια μας. Στην αρχή, απειλούσε με αποβολές μα δεν έπιασε αυτό το μέτρο γιατί θα δημιουργούσε πρόβλημα λειτουργίας του σχολείου. Τόσα πολλά που γίνανε τα μαύρα κορδελάκια!
Παππού μπαρμπά-Μιχάλη, πολύξερε και σοφέ, θέλω να σε ρωτήσω κάτι: Μπορεί καμιά φορά, τα μαύρα κορδελάκια των γυμνασιοκόριτσων να γίνουν άσπρα περιστέρια; Θα’ναι τόσα πολλά που θα γεμίσει ειρήνη και ομορφιά ο τόπος μας και τότε δεν θα γράφω για σκοτωμένους και για αίματα, αλλά για αγάπη, χαρά και προκοπή.
Θείο Γρηγόρη Αυγητίδη, Θείο Γοργόρ, για σένα τι να πω και τι να γράψω; Δε βρίσκω λόγια για το μπόι σου και τον ηρωϊσμό σου. Μα κάθε φορά που περνάω από το Γεντί Κουλέ, κλείνω νοερά το γόνυ, εκεί στον τόπο των εκτελέσεων έξω από τείχη.
TO MΕΤΑΦΕΡΩ ΟΠΩΣ ΑΚΡΙΒΩΣ το ΕΓΡΑΨΕ η ΣΟΦΙΑΝΙΔΟΥ ΘΟΔΩΡΑ! Το βρίσκω συγκλονιστικό!!!
Παππού μπαρμπά-Μιχάλη, πολύξερε και σοφέ, θέλω να σε ρωτήσω κάτι: Μπορεί καμιά φορά, τα μαύρα κορδελάκια των γυμνασιοκόριτσων να γίνουν άσπρα περιστέρια; Θα’ναι τόσα πολλά που θα γεμίσει ειρήνη και ομορφιά ο τόπος μας και τότε δεν θα γράφω για σκοτωμένους και για αίματα, αλλά για αγάπη, χαρά και προκοπή.
Θείο Γρηγόρη Αυγητίδη, Θείο Γοργόρ, για σένα τι να πω και τι να γράψω; Δε βρίσκω λόγια για το μπόι σου και τον ηρωϊσμό σου. Μα κάθε φορά που περνάω από το Γεντί Κουλέ, κλείνω νοερά το γόνυ, εκεί στον τόπο των εκτελέσεων έξω από τείχη.
TO MΕΤΑΦΕΡΩ ΟΠΩΣ ΑΚΡΙΒΩΣ το ΕΓΡΑΨΕ η ΣΟΦΙΑΝΙΔΟΥ ΘΟΔΩΡΑ! Το βρίσκω συγκλονιστικό!!!